Een sterke vrouw, maar afgepeld

In Rotterdam en niet in Berlijn maakt Esther Rots vanavond haar debuut met het intrigerende ’Kan door huid heen’.

Vandaag gaat op het Filmfestival Rotterdam de eerste lange speelfilm van Esther Rots (1972) in première: ’Kan door huid heen’. Rifka Lodeizen speelt de Amsterdamse Marieke die eerst haar vriendje kwijt raakt en dan in haar huis wordt aangevallen door een indringer.

Rots filmt in snelle, korte streken; ze geeft maar flarden van iets weg. In het begin zien we Marieke in haar huis telefoneren, nerveus ijsberen, gulzig wijn naar binnen slokken, pizza bestellen. Dan plotseling is er die man, het gevecht, en net op tijd de redding. Marieke verhuist naar een vervallen boerderij in nat en koud Zeeland. Ze trekt het niet echt, maar hoe erg niet, blijft spannend. Waan en werkelijkheid mengen. Rots laat het voelen ’door de huid heen’ via kleumende vingers die het prikkeldraad niet vast krijgen, een rat die uit de vloer schiet, een bloot gezicht boven een dampende teil.

Je film is geselecteerd voor het Forum in Berlijn maar nu gaat hij toch in première in Rotterdam. Vindt Berlijn dat goed?

„Ja, de film mag hier één keer vertoond worden, omdat het programma ’Dutch Treats’ geen onderdeel is van het festival maar georganiseerd wordt door Holland Film. Gelukkig maar. Voor een Nederlandse film is een Nederlandse première heel belangrijk, voor de acteurs en voor de distributeur. Het is lastig dat je tussen al die festivals moet kiezen, ik heb het op gegeven moment maar aan anderen overgelaten.”

Waar kwam dit verhaal vandaan?

„Het begon eigenlijk als afleiding terwijl ik met een ander script bezig was dat heel moeizaam ging. Toen ben ik een verhaal gaan schrijven over een vrouw wier vriend het uitmaakt zonder dat ze dat had zien aankomen. Ik ging me voorstellen wat er dan met me zou gebeuren. Dat ze vervolgens werd aangerand was voor mij net zo’n verrassing als voor haar. Steenhouwers zeggen wel eens dat ze zich laten leiden door de steen. Bij mij gaat dat bij het schrijven ook zo. Dan schrik ik van de telefoon en dan moet Marieke in het script ook schrikken, maar dan erger (lacht). Maar de aanval was ook een middel om een stap verder te zetten. Wat gebeurt er met je als iemand op een onbewaakt moment zo diep binnendringt in je leven, in je eigen huis.”

Rifka Lodeizen oogt sterk en aards. Had je haar direct in gedachten?

„Ik zocht naar een sterke vrouw om haar vervolgens af te kunnen pellen. Als de vrouw meteen heel kwetsbaar is, wordt het een heel ander verhaal. Rifka had ook auditie gedaan voor ’Dialoogoefening’ maar toen had ik een ander type in gedachten. Voor deze rol was ze schitterend. Er ontstond magie met haar en Lennert, de cameraman.”

Het uiteenvallen van de vrouw herinnert aan een film als ’Repulsion’ van Polanski met Catherine Deneuve. Ben je door die film beïnvloed?

„Ik heb die film gezien toen het script al af was en had daar meteen ook weer veel spijt van. Maar het verschil met mijn film is dat die vrouw wel direct een slachtoffer is. Ze is meer een instrument van de regisseur, een ander. Hier kruip je in haar huid.”

Hoe kwam je in Zeeland terecht?

„Zeeland is het mooiste stukje Nederland: waterland, kerkje, heel veel bochtjes in het landschap. Zo Hollands. Heel verlaten en vrij, maar tegelijkertijd ook benauwend. Het is een droom van me om er eens te gaan wonen.”

Het einde is open.

„Niet alleen het einde. Ik vind het belangrijk om niet te veel uit te leggen. En dan niet als truc, maar gewoon omdat het zo is. Hier hield het op. Ze is haar grip kwijt, ze wordt onder de douche gezet. Wat gaat ze doen?”