Oerbrood

Oerbrood is in. Het is biologisch. Dat is logisch, want in de oertijd aten we alles zonder kunstmest. Maar wat is er oers aan?

Het moet in de combinatie van de woorden zitten. Oer en brood, brood en oer. Brood is natuurlijk van zichzelf al oer, en oer is eigenlijk vooral brood: toen we nog in beestenvellen liepen en met botte tanden rauw vlees van botten scheurden, toen al hadden we een vers gebakken broodje in de hand. Nu ja, zo voelt het in elk geval. Jaren geleden al werden ’oergranen’ herontdekt; oerbrood van spelt maakte een grote vlucht in wat alternatieve kringen, verkrijgbaar in reformzaken en dergelijke.

En het kon natuurlijk niet uitblijven: oerbrood bereikte ook de supermarkt, onder de naam ’oerbrood’. En dit oerbrood heeft belangrijk nieuws: het is tegenwoordig biologisch!

Eigenlijk heb ik al die tijd gedacht dat brood met zo’n naam vanzelf biologisch is. In de oertijd aten we toch alles zonder kunstmest en insecticiden? Wat is er voor oers aan?

Dat staat niet op de website oerbrood.nl. Wel informatie over verkooppunten en filmpjes van mensen die aan het brood meewerken. Ze lichten ieder met een trefwoord toe wat er zo goed is aan hun gezamenlijk product. Het is eerlijk, zegt boer Joos Poppe in de Noordoostpolder, wegens de biologische teelt. Molenaar Jan Beima vertelt, onder ’zuiver’, hoe hij het meel van steentjes, kafjes en onkruiden ontdoet, en dan de korrels maalt; bakker Oege van der Zee legt, onder ’ambachtelijk’, uit dat het brood langer mag rijzen en daarom meer smaak krijgt. Geen verklaring van het ’oer’.

Een handig knopje toont bij welke supers ik het brood kan verkrijgen. Bij mij het dichtst in de buurt zit de Super de Boer, altijd een aardige supermarkt waar het niet alleen om de prijs draait. Want, waarschuwt de site van oerbrood, biologisch is wat duurder dan ’gewoon’ brood; biologische akkers brengen wat minder korenaren voort en de biologische graankorrels zijn wat minder groot. Maar ze hebben wel meer smaak, dat dan weer wel.

Voor supermarktbrood is oerbrood misschien duur, maar wie de gewone warme bakker gewend is, lacht daar om: euro 2,15 voor een brood van ruim 750 gram. Biologisch, ook nog. De bruine zakken om het brood, mèt doorzichtig venstertje, zijn speciaal ontworpen om het brood goed in te kunnen vriezen. Maximaal een maand, meldt de verpakking.

Van de vijf soorten heeft deze Superboer er drie: oer-origine, oer-pompoen en oer-zonne. De -donker en –granen ontbreken hier, maar niet getreurd, van drie soorten kan men het geheel ook wel proeven. Het brood in de zakken is nog warm, een hongeropwekkende geur vult de auto op de terugweg.

Eenmaal op de keukenproeftafel valt op hoe licht van kleur de origine en de zonne zijn, heel anders dan de pompoen en ook veel lichter dan het brood van de warme bakker dat ik zelf altijd eet. Het ruikt prima, zoals gezegd, maar met de korst is iets. Geen van drieën knispert, zoals vers warmebakkersbrood wel doet. Gelukkig smaakt het wel prima, vooral de pompoenpitten voegen met hun aardse aroma een smakelijk aspect toe. Het origine is het lichtst en voorzien van een fijn laagje korrels op de korst, die het meest kraakt van de drie. Het zonnebrood is eigenlijk het meest gewoon.

Toch blijft die korst me dwarszitten. Mijn mond is gewend aan warmebakkerskorst. Is het eerlijk om supermarktbrood, hoe biologisch ook, daarmee te vergelijken? Nee, dat is het niet.

Na een nieuw tochtje naar de super kan ik vaststellen dat de korsten van het oer-brood toch krakeriger zijn dan van het gewone superbrood, en het kruim een stuk smakelijker. Maar wat er ’oer’ aan is, begrijp ik nog steeds niet.