Vonnis Ahold-zaak vooral schrijnend voor belegger

De strafzaak tegen de gevallen Ahold-top leverde uiteindelijk maar milde straffen op. Waarom?

Toen de eerste berichten over de boekhoudfraude bij Ahold naar buiten druppelden, was de vergelijking snel getrokken. Na Enron, Worldcom en Parmalat had ook Nederland zijn eigen mega-boekhoudfraude.

Pikant waren ook de verdachten: de crème de la crème van het Nederlandse bedrijfsleven. Cees van der Hoeven bijvoorbeeld. Jarenlang op handen gedragen door beleggers, analisten en bankiers. En bij het grote volk vooral bekend van de societypagina’s uit De Telegraaf. Hoe diep kan een mens zinken?

Woensdag bleek wat al die ophef waard was. Een duidelijk geëmotioneerde Van der Hoeven deed voor tv-camera’s kond van zijn blijdschap. Hij komt er in hoger beroep vanaf met een boete van 30.000 euro. Een schijntje dus, zeker gezien het feit dat ook het hof vaststelde dat bij Ahold in een reeks van jaren inderdaad is gerommeld met geheime contracten. Dat de accountant is misleid. En natuurlijk de belegger, al betreft het hier vooral de Amerikaanse belegger. Want Ahold, destijds beursgenoteerd in New York, had gezondigd tegen de Amerikaanse boekhoudregels, aldus Diederik Aben, de voorzitter van het hof. Per saldo zou de Ahold-concernomzet gedurende een reeks jaren in totaal voor dertig miljard zijn opgevrolijkt.

De advocaat van Van der Hoeven meldde gisteren dat de uitspraak van het hof voelt als eerherstel. Dat is begrijpelijk. Twee jaar geleden veroordeelde de rechter de gevallen supermarktkoning nog voor het ene na het andere misdrijf.

Het hof haalt evenwel dikke strepen door diverse elementen van de aanklacht, wat zich direct vertaalt in lagere straffen dan de rechtbank twee jaar geleden oplegde. Zo heeft het concern vooral gezondigd tegen de Amerikaanse accountantsregels, niet tegen de Nederlandse, meent het hof. De ’leidende rol’ in de boekhoudaffaire was bovendien niet weggelegd voor Van der Hoeven, maar vooral voor diens rechterhand Michiel Meurs, oordeelt het hof. Meurs bedacht uiteindelijk de valse contracten waarmee de accountant om de tuin is geleid. Hij kreeg woensdag dan ook de hoogste straf: zes maanden voorwaardelijk, 240 uur werkstraf en een boete van 100.000 euro.

Van der Hoeven was slechts gedurende drie maanden van het bestaan van deze contracten op de hoogte. „U had toen als gevierd topman moeten ingrijpen”, hield de rechter hem woensdag nog voor. Een feit dat Van der Hoeven in de rechtsgang meermalen heeft toegegeven.

Jan Andreae, ex-directeur Europa Ahold, kreeg uiteindelijk drie maanden voorwaardelijk opgelegd en een boete van 50.000 euro omdat hij meewerkte aan de fraude. De commissaris Fahlin werd vrijgesproken.

In vergelijking met de aanvankelijke eis van het OM – twintig maanden, waarvan zes voorwaardelijk tegen Meurs en Van der Hoeven – zijn de nu opgelegde straffen mild. Het vonnis zal vooral als schrijnend worden ervaren door beleggers die vergelding zoeken voor het leed dat hun portemonnee is aangedaan sinds de val van het Ahold-concern in 2003.

Maar de val van het aandeel – 65 procent op een dag – is vooral het gevolg van de malversaties in de Verenigde Staten bij een dochterbedrijf van Ahold. Over de boekhoudaffaire verkeerde de buitenwacht toen nog in volledige onwetendheid.