Liposuctie met fatale gevolgen

In Brazilië, na de VS vicekampioen plastische chirurgie, is het aantal mislukte operaties door niet erkende specialisten een groot probleem. Soms met fatale gevolgen.

De droom om overtollige kilo’s te laten wegzuigen komt lelijk uit voor veel Braziliaanse vrouwen. Alleen deze maand al stierven er drie tijdens een liposuctiebehandeling. Priscilla de Sousa Lima, 18, ligt al vier maanden in coma. Ze wilde 26 kilo laten verwijderen. Kort daarvoor was ze bevallen van een dochtertje.

De betrokken artsen wijten de problemen aan normale complicaties, die zich nou eenmaal tijdens een operatie kunnen voordoen. Zo bleek Priscilla tijdens de behandeling epileptisch te zijn. Ze liet zich door een befaamd chirurg in een veel bezochte kliniek in São Paulo behandelen.

Maar Regiane Aparecida Bauer, 27, werd door een kliniek zonder vergunning geopereerd. Zij overleed tijdens de operatie aan een hartstilstand. De familieleden wijzen naar de privékliniek, die in gebreke zou zijn gebleven tijdens de complicaties. Ze hebben een advocaat in de arm genomen, Ademar Gomes, specialist in medische fouten. Zijn kantoor draait goed. In zes jaar tijd nam hij 247 zaken onder zijn hoede. „Ik heb ze allemaal gewonnen.”

Een derde van alle zaken – die uiteenlopen van ontevredenheid over het resultaat tot aan overlijden – gaat over liposuctie. In 2008 werden er in Brazilië 91.000 liposucties (vetverwijderingen) uitgevoerd op 196 miljoen inwoners. De koploper op dit gebied, de Verenigde Staten (ruim 300 miljoen inwoners) tekende voor zo’n 400.000 liposucties, ook met de nodige complicaties. Brazilië is dus vicekampioen plastische chirurgie. Borstcorrectie staat sinds kort op één, met 150.000 behandelingen (voor driekwart vergrotingen). Het aantal plastisch-chirurgische ingrepen stijgt sinds de jaren negentig met zo’n 25 procent per jaar.

Advocaat Gomes: „De mens is een ijdel wezen. Daardoor groeit ook het aantal zogenaamde specialisten spectaculair.” Bijna alle gevallen van medische fouten blijken door niet-gespecialiseerde artsen te zijn uitgevoerd. Ze hebben hooguit een tweejarige ’specialisatie’ van ’esthetische geneeskunde’ genoten. Daarbij leren de basisartsen vooral neuzen en buiken te corrigeren, maar krijgen ze geen algemene medische oriëntatie. Zij mogen zich geen plastisch chirurg noemen, maar wel dergelijke behandelingen uitvoeren.

Dat er nogal wat beunhazen rondlopen, heeft Cristóvão Menezes (46) aan den lijve ervaren. Hij liet zich dertien jaar geleden opereren. „Ik wilde mijn vetband laten verwijderen, die ik er met afvallen niet afkreeg. De arts had blijkbaar alleen ervaring met vrouwenbuiken (90 procent van de cliënten is vrouw, red.). Ik kreeg een vrouwenbuik terug, met twee indeukingen in de buik. Later leerde ik een plastisch chirurg kennen. Die probeerde mijn buik te herstellen, door vet terug te plaatsen in de deuken. Maar helemaal goed is het niet meer gekomen.”

Menezes is geen proces begonnen. Niemand in zijn omgeving wist van de ingreep en hij schaamde zich. Zo komen er honderden artsen vaak weg met geknoei. Vandaar dat de Braziliaanse sociëteit van plastisch chirurgen waarschuwt voor deze ’artsen in de esthetiek’. Voorzitter José Yoshikazu Tariki, plastisch chirurg, verzucht: „Waarom behandelen zij geen brandwonden in openbare ziekenhuizen? Omdat zij alleen het neusje van de zalm van de plastische chirurgie en de dermatologie willen pakken. Die markt is groot en geld is er makkelijk te verdienen.”