Dromerige stemkunst van zangeres Gong Linna

Vandaag vieren de Chinezen Nieuwjaar. Met luid geknal én muzikaal vuurwerk. Want spectaculair worden ze, de concerten van de Chinese zangeres Gong Linna in ons land. Geen overdadige show, maar dromerige stemkunst met een kamermuzikale kwaliteit, meerstemmig begeleid door een strijkkwartet.

Het ’jaar van de os’ markeert tevens het twintigjarig jubileum van Chime, de Leidse stichting die het Chinese culturele erfgoed in Nederland promoot met onder meer verrassende pareltjes uit de Chinese muziek. Zoals tijdens het in 2005 mede door Chime georganiseerde China Festival. Toen trad Gong Linna hier voor het eerst op, met composities van haar echtgenoot, de musicoloog, zanger en multi-instrumentalist Robert Zollitsch. Ook nu weer verzorgt de Duitser een westerse oren strelende verpakking van Gong Linna’s indringend hoge vocalen.

„Chinese muziek klinkt voor ons wat ijl, omdat ze zich voornamelijk afspeelt in de hogere registers”, stelt Zollitsch. „Als je er een laaggestemd instrument aan toevoegt, kan dat heel verrijkend werken. Met een contrabas of basgitaar ruk je de Chinese klank te veel uit zijn verband, maar een cello werkt perfect. Je kunt er mee aangrijpen op het melodieuze karakter van de Chinese muziek. Door er violen en altviool bij te zetten, kun je wat meer diepte aanbrengen in het lineaire verloop ervan. Gelaagdheid en kleur, want in de muziek die ik voor Linna schreef, fungeert het strijkkwartet zeker niet als een harmonisch bedje voor haar vocalen, daarmee zou je te veel afstand scheppen tot het karakter van de Chinese muziek, waarin de melodielijnen horizontaal langs elkaar voortbewegen.”

„Strijkers kunnen goed de expressie in mijn zang bekrachtigen en mijn teksten extra lading meegeven”, merkt Gong Linna op. „Ik zing graag Chinese poëzie, zoals die van Li Bai, waarop ook Mahler delen uit ’Das Lied von der Erde’ baseerde. Veel van die gedichten verwijzen naar de natuur, mijn grootste inspiratiebron. Robert en ik wonen al een tijd in Zwitserland, midden in het centrum van de West-Europese muziekcultuur, de perfecte grond waarin mijn wortels in de Chinese muziek, filosofie en literatuur kunnen uitgroeien tot stemkunst met een heel persoonlijke noot.”

„Ik had al snel door dat mij dat in China nooit zou lukken. Ik had een goede job als vaste solist bij het wereldberoemde Chinese National Orchestra, maar die gaf ik op vanwege de ongeïnspireerde wijze waarop het orkest de rijke Chinese volksmuziektradities in een commercieel en kitscherig keurslijf perst. In China moet muziek op de eerste plaats entertainment zijn, aan het verwachtingspatroon voldoen en daarin is geen ruimte voor eigengereide artisticiteit. Sterker nog, ik moest playbacken!”

Wij kunnen genieten van de echte Gong Linna, die haar licht werpt op duizenden jaren Chinese zangtradities. Laten we hopen dat Gong Linna’s populariteit in het buitenland de Chinezen doet inzien wat zij missen.