Imago Van Middelkoop belangrijker dan discussie over Afghanistan

De verslaggever van Den Haag Vandaag ging er eens goed voor staan. Minister Eimert van Middelkoop van defensie had spitsroeden moeten lopen in de Kamer donderdagavond en de verslaggever had nog wel wat vragen over blunders en vertrouwen.

Hoe denkt u vertrouwen in uw persoon en uw ministerschap te herstellen, was de eerste, terechte vraag aan de bewindsman. Van Middelkoop antwoordde rustig en vond dat dat genoeg was.

Maar een bewindsman heeft sinds het akkefietje van oud-minister Vogelaar met een verslaggever van GeenStijl niet meer weg te lopen als de journalistiek hem ter verantwoording roept. Per slot van rekening had het beruchte opiniepanel van het televisieprogramma Eén Vandaag het vertrouwen in Van Middelkoop opgezegd Heel wat belangrijker dan het vertrouwen dat een overgrote meerderheid van de Kamer wel in Van Middelkoop bleek te hebben. Waarom loopt u nu weg, vroeg de verslaggever in opperste verbazing. Om er zijn ultieme vraag aan toe te voegen: Is dit uw laatste blunder, meneer Van Middelkoop?

Wat moet een minister, of willekeurig welk ander sterfelijk persoon, daar nu op antwoorden? Van Middelkoop had het enig juiste antwoord. U weet dat u die vraag aan niemand kunt stellen, zei hij onder het weglopen.

Het was een bizar slot van een bizar weekje. Van Middelkoop maakte in het vragenuurtje van de Kamer, een week eerder, inderdaad een uitglijder. Hij had nooit een interview gegeven aan De Telegraaf en de citaten die het ochtendblad aan hem toeschreef waren nooit geautoriseerd. Door hem niet en niet door zijn ambtenaren.

Het rare is dat de mededelingen nog bijna allemaal klopten. Alleen het laatste deel niet. De Telegraaf legde de uitspraken wel degelijk voor aan zijn voorlichters. Dat hij geen interview aan De Telegraaf had gegeven klopte, maar niet de toevoeging van Van Middelkoop dat de citaten uit de lucht waren gegrepen. Hij had ze wel degelijk gedaan, maar tegenover een journalist van een andere krant, in het bijzijn van een Telegraaf-verslaggever.

Foute informatie aan de Kamer dus. Niet slim van Van Middelkoop en, politiek minder relevant, van zijn ambtenaren. Reden ook om de minister nog eens goed aan de tand te voelen. Het was immers niet de eerste keer dat Van Middelkoop zich ongelukkig uitliet.

Maar daar waar het voor de Kamer een zaak was om nog eens goed over te praten, was het voor menig politiek verslaggever reden voor een zelf opgezet tribunaal. Vooral De Telegraaf, in zijn eer aangetast, wist er dezer dagen wel wanten mee.

Dat de Kamer onjuist geïnformeerd was en dat een krant ten onrechte als onbetrouwbaar werd neergezet, is absoluut een blunder van de minister. Maar het lawaai daarover dreigt de burger het zicht te ontnemen op een interessante discussie in het kabinet. Van Middelkoop wil in 2010 definitief weg uit Uruzgan. Wellicht blijft er ruimte voor een kleinere Nederlandse aanwezigheid elders in Afghanistan. Maar inmiddels lieten premier Balkenende en minister Verhagen van buitenlandse zaken zich al anders uit. Zij anticiperen op een verzoek van de nieuw aangetreden president Barack Obama aan Nederland ook na 2010 te blijven.

Dit verschil in benadering heeft te weinig aandacht gekregen. Van Middelkoop zit dichter bij het defensie-apparaat. Zijn woorden kunnen worden opgevat als een teken dat het leger verlenging van de missie niet langer aankan, terwijl Balkenende en Verhagen dichter op en gevoeliger zullen zijn voor de internationale diplomatie en Amerikaanse druk.

Dat Van Middelkoop nu niet de meest gezaghebbende minister van dit kabinet is is voor die komende discussie veel belangrijker dan zijn imago bij de politieke pers.