’Grens Gaza zit nog altijd dicht’

Een maand na de oorlog in de Gazastrook tussen Israël en Hamas, stelt Human Rights Watch vast dat Israël en Egypte de grenzen nog altijd grotendeels dichthouden voor hulpgoederen.

De Amerikaan Fred Abrahams, onderzoeker bij de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, is net terug uit Gaza en even op bezoek in Nederland.

Vanaf 21 januari bent u twee weken in Gaza geweest. Wilt u nog terug?

„We willen daar meer onderzoek doen, bijvoorbeeld naar het mogelijke gebruik van menselijke schilden door Hamas.

Maar ook voor ons zijn de grenzen nu gesloten. De vorige keer kwamen we binnen via Egypte. Ook dat land weigert ons nu de toegang. De grens is gesloten omdat er reparaties plaats zouden vinden. Dat we er vanuit Israël niet in komen, vind ik vreemd. Het land zegt de internationale wetten te respecteren en een integer leger te hebben. Als dat zo is, kunnen ze ons gewoon laten rondkijken in Gaza.”

Wat zou de reden voor deze weigering kunnen zijn?

„Ik weet het niet. Misschien is Israël bang voor wat we vinden. Maar we hebben ook meer tijd nodig om de rol van Hamas te onderzoeken. We kunnen niet gewoon aan mensen vragen of Hamas burgers gebruikte als menselijk schild. Daarnaast heeft Hamas tijdens de oorlog ook intern huisgehouden. Zeker 116 Palestijnen die verdacht werden van collaboratie met Israël zijn in hun benen geschoten en er zijn ook mensen geëxecuteerd.”

Waaruit bestaat de nood?

„Er is een groot tekort aan brandstoffen en kookolie. De enige elektriciteitscentrale van Gaza draait maar op twee derde van de capaciteit, waardoor delen van het gebied regelmatig zonder stroom zitten. Ook zijn er problemen met drinkwater. De reserveonderdelen die nodig zijn om de watervoorziening te herstellen, worden tegengehouden aan de grens. Maar er is ook zeker niet voldoende voedsel. Een levering macaroni kwam Gaza niet binnen omdat het afkomstig was uit Katar. Dat is op zijn minst een twijfelachtige reden voor weigering. De nood is niet zo hoog dat mensen direct sterven, maar ze lijden wel. Het is als een infuus: er druppelt precies genoeg binnen Waar wel genoeg van lijkt binnen te komen, is medische hulp. Tijdens de oorlog was dit nog een groot probleem, maar dat is gelukkig verbeterd.”

Vandaag zei Israël nog dat de grenzen pas weer opengaan als Hamas de ontvoerde korporaal Gilad Sjalit vrijlaat. Is dat een redelijke eis?

„Natuurlijk moet Hamas hem vrijlaten. Maar dat Hamas dit niet doet, rechtvaardigt nog niet de vrijwel volledige afsluiting van de grens. Israël zegt ook dat de grens dicht is om veiligheidsredenen, maar het kan natuurlijk gewoon controleren of er echt alleen hulpgoederen binnenkomen.

Ik denk dat Israël de bewoners van Gaza wil laten lijden om ze zo een les te leren. Het land wil niet dat Hamas politieke winst haalt uit de wederopbouw, maar dat de bevolking zich tegen Hamas keert. Ik vrees alleen dat het niet zo werkt en dat de oorlog amper effect heeft gehad op de positie van Hamas.

Egypte zit in een lastige spagaat. Dat land staat onder druk van zowel de Verenigde Staten als Israël om de grens gesloten te houden, terwijl de Arabische wereld juist wil dat het hulpgoederen doorlaat. De regering van president Moebarak houdt absoluut niet van Hamas, maar kan de Arabische inwoners van Gaza niet volledig in de steek laten.”