Bloedtest; hoezo privacy?

weblog Een bloedtest moet ik laten doen, anders kan mijn verblijfsvergunning niet worden verlengd. Na bijna een jaar in Koerdistan ben ik beland in dezelfde discussie als kort na aankomst.

,,Nee, ik weiger een bloedtest te doen, dat is mijn privacy, daar hebben jullie niets mee te maken.’’ ,,Maar mevrouw, wilt u dan niet weten of u gezond bent?’’ ,,Ik ben gezond, en ik vind het onbehoorlijk dat jullie ervan uitgaan dat ik als buitenlandse wel hiv zal hebben.’’

Alle buitenlanders onder de 55 jaar, bovendien. Boven die leeftijd doet men blijkbaar niet meer aan seks in Koerdistan. Dat het beledigend is, en inbreuk op de privacy, daar hoor je niemand over. Dat je medische gegevens vertrouwelijk zijn, en alleen bekend mogen zijn tussen jou en je arts, dat is hier heel nieuw.

Ten eerste klopt de regel dat alle buitenlanders op hiv getest moeten worden, die nog door Saddam is ingevoerd, van geen kant. Ik sprak er al eens over met Roel Coutinho, de expert op het gebied van hiv en aids. Een zinloos beleid, noemde hij het min of meer, dat in de landen waar het was ingevoerd geen effect had. Want het virus wordt vooral verspreid door homoseksualiteit en drugsgebruik met vuile spuiten. Bovendien is er het grensverkeer, waarbij chauffeurs van vrachtwagens en taxi’s in het andere land een liefje of een prostituee hebben en de besmetting mee naar huis brengen. Die besmettingen vang je niet door alleen buitenlanders te testen.

Koerdistan heeft geen aids, wordt er steeds beweerd, maar iedere keer weer komen de media toch met cijfers van het aantal gevallen. Bagdad geeft wel toe dat de ziekte er is, en er is verkeer tussen Bagdad en Koerdistan – dus waarom zou het virus dan niet reizen?

Waarom dan alleen buitenlanders controleren? Ja, Azie heeft veel aidsgevallen, en er komen de laatste tijd nogal wat Aziatische arbeiders, maar is dat een reden om alle buitenlanders te stigmatiseren? Gaan die Aziaten dan met Koerdische meisjes naar bed – in deze conservatieve maatschappij een onbespreekbare kwestie. En wat te doen als iemand besmet blijkt? Mag die dan het land niet in? Inderdaad.

Nog erger is dat alle Koerden die met elkaar willen trouwen, ook een bloedtest moeten ondergaan. Omdat er zo vaak binnen de familie wordt getrouwd, tussen neef en nicht. Daarom moet worden vastgesteld dat hun bloed bij elkaar past zodat ze geen misvormde kinderen zullen krijgen, wordt als reden opgegeven. Hoezo privacy... wat gebeurt er als die bloedtest positief is? Mag er dan niet getrouwd worden? De regering verbiedt een huwelijk? Inbreuk op de privacy – wat is dat? En waarom dan niet alleen trouwlustige neven en nichten testen? Wat gebeurt er als iemand hiv blijkt te hebben, want daar wordt ook op getest? Geheid dat die kennis dan als een lopend vuurtje rondgaat. Privacy, hoezo?

Protest hoor je niet. Behalve als je het op deze manier aan mensen voorlegt. Dan beamen ze dat het eigenlijk wel gek is. ,,Maar dit is Koerdistan, zo gaat dat hier.’’ Dan wordt het tijd om dat te veranderen, denk je dan. ,,Dat komt omdat onze gezondheidszorg zo slecht is’’, zegt een ander vergoelijkend. Nou, doe daar dan wat aan, daar heeft iedereen iets aan, want inderdaad laat die gezondheidszorg veel te wensen over.

Dat is nog een reden waarom ik die bloedtest pertinent weiger. De plek waar het gebeurt boezemt niet echt vertrouwen in. Geen beschermende kleding, geen schoongeboende oppervlakten. Je weet maar nooit wat je daar allemaal oploopt.