Deutsche Bahn wroet in privacy

Maar liefst 173.000 werknemers zijn door de Duitse Spoorwegen gecontroleerd op corruptie. ’Een routineklus’ volgens hoogste baas Hartmut Mehdorn.

Twee weken geleden gaf de Deutsche Bahn toe dat ze vijf jaar geleden 774 managers had laten screenen op mogelijke corruptie. Ook ruim 400 echtgenoten waren onderzocht. De operatie ’Eekhoorntje’, uitgevoerd door detectivebureau Network Deutschland, leverde twaalf verdenkingen op. Over de gevolgen voor deze werknemers deed het bedrijf geen mededelingen.

Eind vorige week moest de Bahn, na een uitgelekt rapport, bekennen dat in diezelfde tijd veel meer medewerkers zijn gecheckt. Om precies te zijn: 173.000, bijna twee derde van alle medewerkers. De hoogste baas van de Bahn, Hartmut Mehdorn, zei van niets te weten. „Ik bemoei me ook niet met de aanschaf van enveloppen”, zo verdedigde hij zich.

Network Deutschland was in opdracht van de Bahn nagegaan of adressen, telefoonnummers en bankrekeningen van de medewerkers ook voorkwamen bij bedrijven die opdrachten van de Bahn hadden gekregen. Zo ja, dan was er reden om de medewerker van corruptie te verdenken. In circa 175 gevallen bleek er aanleiding tot nader onderzoek.

Het nieuws over Deutsche Bahn maakte een storm van protest los. Privacy-beschermers, spoorwegvakbonden, parlementsleden, minister van verkeer Tiefensee en bondskanselier Merkel reageerden geschokt. Mehdorn moest in de verdediging, gaf de schuld aan de boodschapper, de Berlijnse privacy-beschermer Alexander Dix, en vroeg, om tijd te winnen, het Openbaar Ministerie om een onderzoek.

Wat deugt er allemaal niet aan wat Mehdorn ’een routineklus’ noemt? Heel veel. Ten eerste: er waren geen concrete verdenkingen. Ten tweede: de medewerkers is niet om toestemming gevraagd. Ten derde: ze zijn zelfs achteraf niet over de actie ingelicht. Ten vierde: de opdracht aan Network Deutschland, ter waarde van 800.000 euro, is slechts mondeling verstrekt. Ten vijfde: het is niet duidelijk wat er met de gegevens verder is gebeurd.

In één geval was er wel een concrete verdenking. Iemand had de belastingdienst gegevens van Mehdorn verstrekt die op bedrog duidden. Mehdorn liet Network Deutschland de veertig medewerkers die zijn gegevens kenden, grondig checken. Eén medewerker werd verdacht en ontslagen. De rechter maakte het ontslag wegens gebrek aan bewijs ongedaan.

Het zijn zware tijden voor Bahn-chef Mehdorn. Het afgelopen jaar volgde ramp op ramp. Machinisten waren wekenlang in staking. Na een bijna-ramp met een ICE moesten alle wielassen van dat type trein worden gecontroleerd. Een tariefverhoging moest schielijk worden ingetrokken. Mehdorns droom van een beursgang voor het spoorconcern is op de lange baan geschoven.

De dagen van bestuursvoorzitter Mehdorn lijken geteld. Zijn hoekige manier van communiceren wekt steeds meer irritatie op. Waarom heeft u de ondernemingsraden niet over de onderzoekingen ingelicht, was een vraag aan Mehdorn. „Die kletsen mij te veel”, antwoordde Mehdorn. De vakbonden hebben al zijn aftreden geëist.