Helft werkenden onder armoedegrens

Het aantal werkende armen in de wereld neemt zeer snel toe tot 1,4 miljard. Het is het gevolg van een steeds sneller inzakkende wereldeconomie.

De groei van de wereldeconomie komt dit jaar vrijwel tot stilstand. En de kans is zeer groot dat dit jaar 50 miljoen banen verdwijnen en 200 miljoen arbeiders in extreme armoede komen te leven. Dat blijkt uit gisteren gepubliceerde voorspellingen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de ILO, de VN-organisatie voor arbeid.

In november vorig jaar dacht het IMF nog dat de wereldeconomie in 2009 met 2,2 procent zou groeien. Die prognose blijkt veel te optimistisch te zijn geweest.

Op basis van de jongste cijfers ziet het IMF krimp in de geïndustrialiseerde wereld en een zeer bescheiden groei in de ontwikkelingslanden. Dat leidt tot een gemiddelde groei van de wereldeconomie met een half procent, de laagste groei sinds de Tweede Wereldoorlog.

Als alle zeilen worden bijgezet, kan de wereldeconomie in 2010 groeien met 3 procent. Dat betekent wel dat overheden meer pakketten ter stimulering van de economie moeten uitstrooien.

Het IMF constateert dat alle maatregelen die tot nu toe zijn genomen er alleen toe hebben geleid dat het financiële systeem overeind is gebleven, maar niet meer dan dat. De kredietvoorziening is nog lang niet op gang gekomen. Banken poetsen wereldwijd hun balansen op, maar dat leidt nog niet tot het op gang komen van de kredietvoorziening. Gevolg is dat de productie de laatste maanden is ingezakt en het handelsvolume sterk is gedaald.

De Amerikaanse economie, vorig jaar nog goed voor een groei van 1,1 procent, slaat om in een krimp van 1,6 procent. De eurozone doet het met min 2 procent nog slechter (was 1 procent in 2008).

Binnen de eurozone zakt de Duitse economie het snelst weg, naar min 2,5 procent. De Britse economie krimpt met 2,8 procent nog sneller. In 2010 moeten beide landen het met nauwelijks economische groei doen.

De Amerikaanse economie herstelt zich sneller: in 2010 wordt rekening gehouden met 1,6 procent groei. Rusland, afgelopen jaar nog goed voor een groei van 6,2 procent, moet dit jaar rekenen op een krimp van 0,7 procent.

De sterk op de export van olie leunende Russen krijgen grote problemen. Het IMF gaat voor dit en volgend jaar uit van aanzienlijk lagere olieprijzen. In de voorspellingen van november werd nog gerekend met een olieprijs van 68 dollar per vat en 78 dollar voor 2010. Die cijfers zijn verlaagd naar respectievelijk 50 en 60 dollar per vat (van 159 liter).

Op basis van de nog redelijk optimistische prognoses van het IMF van november denkt de ILO dat dit jaar de mondiale werkloosheid oploopt naar 6,1 procent, tegen 5,7 procent in 2007. Die prognoses kan de prullenbak in. De VN-organisatie rekent voor dat in het slechtere scenario dat zich nu ontspint de werkloosheid oploopt naar 6,5 procent, mogelijk zelfs 7,1 procent.

In dat laatste geval is sprake van een mondiaal banenverlies van 50 miljoen. Het aantal arbeiders dat leeft van minder dan twee dollar per dag, de mondiale armoedegrens, komt volgens de ILO in 2009 op 1,4 miljard werkende armen: 45 procent van ’s werelds werkenden.

ILO en IMF roepen wereldleiders op snel actie te ondernemen. De ILO spreekt al van een mondiale banencrisis met verstrekkende gevolgen als sociale onrust en veiligheidsrisico’s.