’Ook Nederlandse kankerpatiënt verdient protonkliniek’

Kankerpatiënten kunnen veel baat hebben bij bestraling in een protonkliniek: minder bijwerkingen, meer genezing. Maar dan moet zo’n kliniek er wel kómen.

Kankerspecialisten uit alle hoeken van het land houden vandaag een vurig pleidooi voor de bouw van een aantal protonklinieken. In zulke geavanceerde instellingen worden patiënten bestraald met protonen. Deze positief geladen deeltjes werken veel nauwkeuriger dan klassieke röntgenstralen.

Tijdens een conferentie in Delft presenteren artsen drie locaties voor zo’n kliniek: Groningen, Maastricht en Delft. Wereldwijd zijn tientallen protonklinieken in aanbouw. Nederland blijft vooralsnog achter, vanwege de hoge kosten.

„Vooral kinderen kunnen ervan profiteren”, zegt Hans Merks, kinderoncoloog in het Emma Kinderziekenhuis AMC in Amsterdam. „Dankzij protonen hebben zij later in hun leven minder kans op een tweede tumor, veroorzaakt door de straling.”

Ook is er minder kans op hersenschade en een verstoorde groei van de gezichtshuid, iets wat nu soms tot enorme verminkingen leidt.

Bij volwassen patiënten valt eveneens veel leed te voorkomen. Levenslange slikproblemen om maar wat te noemen, als gevolg van kapotgestraalde speekselklieren. Of blijvende kortademigheid door verwoest longweefsel. Met protonen kan dit alles drastisch worden beperkt.

Eén protonkliniek kost 120 tot 150 miljoen euro. De behandeling zelf is twee keer zo duur als de huidige. Maar volgens deskundigen pakt de rekensom een stuk voordeliger uit als ze meewegen hoeveel bijwerkingen ze straks niet meer zouden hoeven behandelen.

Of Nederland één of meer protonklinieken krijgt, hangt af van het College voor Zorgverzekeringen. Dat beslist binnenkort over de vraag voor welke tumoren protontherapie zal worden vergoed. In februari verschijnt alvast een rapport waarin de beoordelingsmethode wordt beschreven.