Winsemius: 'De school moet een anker van rust zijn'

Een vaste structuur, geen lessen die uitvallen, een leraar die zegt: ’Acht uur is acht uur, gij kunt misschien niet goed leren, maar gij zult wél werken'. Dat hebben overbelaste jongeren volgens Pieter Winsemius nodig.

Overbelaste jongeren zijn net jongleurs, zegt Winsemius, één van de auteurs van het WRR-rapport over schooluitval, 'Vertrouwen in de school'. „Ze houden wel zes problemen als ballen in de lucht. Werp je ze een zevende bal toe, dan gaat het mis, dan vallen alle ballen op de grond en stoppen ze met school.”

In het rapport doet de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een aantal aanbevelingen voor jongeren die kampen met een opeenstapeling van problemen, variërend van beperkte vaardigheden tot armoede en criminaliteit. Zo moeten scholen met veel potentiële uitvallers meer gaan doen dan alleen kennis overdragen. Zij moeten ’plusscholen’ worden: instituties die jongeren naast onderwijs ook sociaal-emotionele ondersteuning bieden.

Leraren waar Winsemius mee sprak hadden het steeds over aandacht, liefde en verbondenheid als belangrijkste middel om de jongeren bij de school betrokken te houden. Winsemius: "En een vaste structuur: geen lessen die uitvallen, een leraar die zegt: ’Acht uur is acht uur, gij kunt misschien niet goed leren, maar gij zult wél werken.’ Deze jongeren leven in drie werelden: thuis, de ’derdenruimte’ van vrienden of internet, en school. De eerste twee werelden zijn chaotisch, de school moet een anker van rust zijn.”

De overbelaste jongeren wonen vooral in de vier grote steden en vormen de moeilijkste én ’meest dramatische’ groep voortijdige schoolverlaters. „We kunnen beter spreken van (dreigende) maatschappelijke uitvallers", aldus de WRR.

Om deze jongeren naar een diploma en een plek in de maatschappij te loodsen, moeten scholen structuur en verbondenheid bieden. Onmisbaar daarbij zijn bevlogen en betrokken leraren, die oog hebben voor de persoonlijke problemen en noden van hun leerlingen.

Dergelijke leraren zijn dun gezaaid, zo concludeert de raad, die voor het rapport veel docenten en schoolleiders raadpleegde. Daarom moeten lerarenopleidingen specifieke aandacht gaan besteden aan het lesgeven aan overbelaste jongeren. „Want dit vergt speciale vaardigheden en kennis," aldus het rapport.

’Plusscholen’ die zulke leraren al in huis hebben, moeten meer vrijheid én financiële armslag krijgen. Ook moet het volgens de raad makkelijker worden om risicoleerlingen een verlengd vmbo aan te bieden.

Rapport van de WRR