De ethiek draait door

opinie De muzikale familie Pondman was maandag voor de tweede keer te gast in ’De wereld draait door’. De eerste keer traden ze op en vertelden ze over de prachtige film die regisseur Wilko Bello van ze had gemaakt.

Nadat ’Het uur van de wolf’ de reportage begin deze maand vertoond had, kwam er van alle kanten felle kritiek los op de aanpak van vader Franciscus Pondman, die zijn talentvolle kinderen inderdaad op een betwistbare manier onderwijst en groot brengt; ze moeten en zullen de top in de klassieke muziek bereiken, iets wat vader zelf nooit is gelukt.

Ik schreef daar op deze plek toen onder meer over: ,,Helemaal gezond vonden wij de aanpak van Franciscus Pondman niet. De woede wanneer er iets verkeerd ging, bezat net niet de beheersing en afstandelijkheid die in de verhouding docent - student soms wenselijk is.”

De online reacties vanuit de digitale onderbuik waren minder genuanceerd. De termen ’gruwelijk’, ’narcistisch’ en ’kwelling’ behoorden nog tot de mildste kwalificaties voor de gang van zaken bij de Pondmannetjes.

Maar uit de professionele klassieke hoek was ook kritiek, zo zagen we in ’De wereld draait door’. En de toon waarop bariton Ernst Daniel Smid die kritiek uitte week weinig af van de reaguurders van het net, moet daarbij worden opgemerkt.

Geen vruchtbare opstelling van de presenterende zanger, want daardoor was een beschaafde discussie over talent, opvoeding en ambities en hoe die zich tot elkaar verhouden lastig. Franciscus Pondman concludeerde dan ook terecht dat een gesprek zo weinig zin had.

Het voorval riep ook een andere, ethische vraag op. Namelijk: welke verantwoordelijkheid heeft een redactie die (deels) minderjarigen voor de situatie stelt van een publieke afstraffing van één van hun ouders?

Tuurlijk, ouders kunnen de uitnodiging om met hun kroost naar de uitzending te komen altijd nog weigeren, dat is waar. En niet geschoten is altijd mis. Zo werkt tv nu eenmaal.

Maar is het ook goed dat tv ’nu eenmaal’ zo werkt? Moet je het als redactie wel willen om kinderen in zo’n benarde positie te dwingen?

Vorig jaar om deze tijd vond er een gelijksoortige gebeurtenis plaats in ’De wereld draait door’. Ook toen was de aanleiding van de rel een VPRO-documentaire (‘Rauw’ van Anneloek Sollart).

Tafelheer Hugo Borst haalde toen keihard uit naar de moeder uit de film die niet alleen zelf louter rauwe voeding at, maar dat ook haar 11-jarige zoontje verplichtte.

,,U doet uw kind tekort en u bent een slechte moeder!”, riep Borst toen.

Inhoudelijk konden we daar een heel eind in mee gaan moet ik eerlijk zeggen - laat dat wortelen knagen maar aan de konijnen over - maar dat jongetje zat er wél bij.

Met een knoeperd van een loyaliteitsconflict dat ook nog eens onvrijwillig gedeeld werd met half Nederland.