Het brein rekent zich rijker dan het werkelijk is

Hersenen houden van een boel geld, de waarde ervan is van mindere zorg. In de jaren twintig van de vorige eeuw bestempelde econoom John Keynes die hebbelijkheid als de geldillusie: met elke loonsverhoging schatten we onszelf rijker in, ook al gaan de prijzen navenant omhoog. Nadien vroegen kenners zich af of mensen echt zo irrationeel zijn, maar proeven lieten steevast zien dat we liever 3 procent opstrijken bij 5 procent inflatie dan dat we 2 procent inleveren bij 0 procent inflatie.

Daar schiet de rekenaar van in de lach. Maar het brein stinkt erin, meldt de PNAS. Proefpersonen mochten na oplossing van een probleem spullen kopen: soms met weinig geld, soms met twee keer zoveel, maar dan was alles twee keer zo duur. Dat wisten de deelnemers, maar toch waren hun hersenen in juichstemming als ze meer pecunia kregen. De cerebrale ’beloningsgebieden’, die zo’n prettig gevoel geven, lichtten dan feller op. De geldillusie is echt, het brein rekent zich soms rijker dan het is.

Moedervink krijgt meer jongens als pa niet matcht

Sommige vrouwtjesvinken zorgen ervoor dat er meer jongens dan meisjes uit hun eieren komen als ze met een man van minder kaliber paarden. Het betreft hier de gouldamadine, een vink waar de schepper gezien de kleuren zeker een middag op heeft zitten tekenen. Deze prachtvinken hebben zwart of rood op de kop. Normaal kiezen vrouwtjes een man van hun kleur, maar soms is er voor een roodkopje alleen een zwarte man beschikbaar.

Niet dat dat vloekt, maar dochters lijken gevoeliger voor de genetische discrepantie tussen vader- en moedervink. Daarom doet de moeder er verstandig aan meer jongens te krijgen. En dat is precies wat biologen vonden toen ze de kop van rode en zwarte mannetjes zwart verfden. De zwarte vrouwtjes zagen geen probleem en verdeelden hun eieren keurig over beide geslachten. Uit 72 procent van de eieren van rode vrouwtjes kropen jongens. Deze moeders legden ook minder en kleinere eieren, laat Science weten.

Slippertje van de hersenen kondigt zich vooraf aan

Als ons brein in de fout gaat, kun je dat vlak daarvoor van boven zien aankomen. Het golfpatroon in de hersenen wekt de indruk alsof het brein dan even ’in zijn vrij’ gaat lopen. Hetzelfde ritme treedt op als we in een stoel kortstondig de ogen sluiten. Dat was te zien op hersenscans van mensen tijdens een geestdodende opdracht, die vroeg om fouten. Elke twee seconde lichtte op een scherm een getal op van 1 tot 9, waarna ze op een knop moesten drukken. Behalve als er een 5 verscheen.

Hou dit maar eens een half uur uit: spoedig drukten de deelnemers bij 40 procent van de vijven ook op de knop. De neurologen konden een seconde daarvoor zien dat iemand de fout in zou gaan. Het alfa-ritme ging omhoog, zeg maar het suffen boven. En na elke misser ging dat ritme weer naar beneden, alsof de hersenen zichzelf vermanden.