Coalitiepartijen positief, oppositie baalt

De regeringspartijen CDA, PvdA en ChristenUnie zijn positief over het besluit van premier Balkenende een onderzoekscommissie in te stellen naar de achtergronden van de Nederlandse steun aan de oorlog in Irak.

CDA-fractieleider Pieter van Geel vindt het goed dat de commissie een open opdracht krijgt, toegang heeft tot alle relevante informatie, betrokken mensen kan horen en aan het parlement rapporteert. Het CDA zal samen met PvdA en ChristenUnie op korte termijn een debat aanvragen over de instelling van de commissie-Davids.

Tot de commissie-Davids met de resultaten naar buiten komt, moeten de bewindslieden zich onthouden van commentaar, liet premier Ballkenende weten.

De SP beoordeelt dit spreekverbod als „obstructie van de parlementaire democratie”. De partij zal blijven aandringen op een parlementaire enquête zodat betrokkenen onder ede kunnen worden gehoord. De onderzoekscommissie kan dit niet.

Positief
Regeringspartij PvdA is zeer positief over het besluit om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de achtergronden van de Nederlandse steun aan de oorlog in Irak.

De onderzoekscommissie krijgt niet alleen een vrije opdracht om met iedereen te praten. De Eerste en Tweede Kamer krijgen de kans alle vragen aan de commissie te stellen, stelde PvdA-fractieleider Mariëtte Hamer. „Ik ga er van uit dat alle antwoorden boven tafel komen.”

Ook D66 en GroenLinks houden vast aan een parlementaire enquête. Het onderzoek dat nu wordt ingesteld noemde D66-leider Pechtold uitstel en afstel, omdat dit pas op 1 november klaar hoeft te zijn. Net als de SP vindt hij het „ongepast” dat Balkenende de economische crisis als een van de redenen voor het onderzoek aanvoerde. De voortdurende discussie rond Irak zou de aandacht afleiden van het bestrijden van de crisis, zo voerde de premier aan.

Zwak
Fractieleider Femke Halsema van GroenLinks vindt dat premier Jan Peter Balkenende „zijn eigen geloofwaardigheid ondermijnt” door toch in te stemmen met een onderzoek naar de politieke steun van Nederland aan de inval in Irak. Zij noemt de toezegging „too little too late”.

Dat heeft Halsema meteen na de bekendmaking van het onderzoek gezegd op Radio 1. Zij vindt het „zwak” dat Balkenende nu wel met een onderzoek instemt, nadat hij jarenlang heeft beweerd dat dit niet nodig zou zijn.

„Hij is duidelijk in het nauw gekomen”, aldus Halsema. Volgens haar probeert Balkenende het onderzoek „nu in eigen hand te houden”. „Wij willen een parlementaire enquête, eens te meer nu de premier zelf aangeeft dat er een onderzoek moet komen.”

VVD-fractievoorzitter Mark Rutte stelt dat premier Jan Peter Balkenende „in het nauw” is gedreven door zijn houding over de politieke steun van Nederland aan de inval in Irak. De VVD pleit voor een parlementaire enquête.

Rutte noemt het „onverstandig” en „een curieuze manier van verstoppertje spelen” dat Balkenende in plaats van zo'n enquête heeft besloten tot een onderzoek naar de kwestie.