Stemmen op een nummer

weblog Zaterdag 31 januari gaan veertien van de achttien Iraakse provincies naar de stembus om princiale raden te kiezen. Alleen in Koerdistan en de omstreden oliestad Kirkoek wordt niet gestemd.

De stembiljetten die de Irakezen in de stemlokalen aantreffen, bevatten de nummers van de partijen (in totaal meer dan 500) en hun symbool. Maar zelfs hogeropgeleiden vergissen zich nog in de nummers, doordat er relatief weinig voorlichting is geweest. In de week voor de verkiezingen waren er in het Noord-Iraakse Shekhan, net buiten de Koerdische regio, nog ‘trainingen’ voor kiezers.

Analfabeten hebben het helemaal moeilijk; die moeten zich in het stemhokje laten soufleren. Alle partijen sturen waarnemers, maar het gevaar is dat die de kiezers juist zullen sturen of zelfs dwingen om op hun partij te stemmen.

Verschillende partijen hebben met cadeautjes en reisjes (naar de heilige stad Najaf) geprobeerd mensen aan zich te binden. Sommige kiezers is zelfs gevraagd op de Koran te beloven dat ze na het aannemen van geschenken op de gulle gever zullen stemmen. Er zijn bovendien veel geruchten over fraude; zo wordt er beweerd dat in Basra alles al klaar is, zodat stemmen eigenlijk niet eens meer nodig is.

In Shekhan, waar christenen, jazidi’s en moslims samenwonen, sprak ik met een aantal mensen over de verkiezingen en op wie ze gaan stemmen.

Najib Jamil (42) is een christelijke ontheemde uit Bagdad. Hij heeft een snackbar in het Noord-Iraakse Shekhan. Hij twijfelt tussen twee lijsten, de gemengde 263 en de christelijke 513. ,,Ik wil programma’s en achtergronden weten van de lijsten. Ik heb niet genoeg informatie. Alleen van 513 weet ik dat ze werkloosheid willen bestrijden.’’ Hij heeft alleen vertrouwen in de kandidaten waar hij op overweegt te stemmen. ,,Er zijn ook criminelen kandidaten. Verkopers van heroïne en wapens, mensen die rijk zijn geworden door de plunderingen na Saddams val.’’

Delshad Norman (29) is een jazidi die ,,stemt op iemand die ik ken en vertrouw.’’ De publicist kiest voor een lijst van jazidi’s, en ontkent dat hij zich laat leiden door zijn religie. ,,Je moet de lijst zoeken die aansluit bij je eigen doelen.’’ Hij hoopt dat veel mensen op de twee jazidilijsten zullen stemmen, zodat er meer jazidi’s in de provinciale raad komen dan de ene, speciale jazidi-zetel. Dan moeten ze zorgen dat Shekhan bij de Koerdische regio komt, dat er werkgelegenheid komt en dat de 215 dorpen die Saddam aan de Arabieren heeft gegeven, worden teruggegeven.

Mohamed Obeid Djubail (44) is een Arabische moslim, die ondanks zijn universitaire opleiding als arbeider werkt. ,,Dat is de schuld van de politici, die sinds de val van Bagdad niets hebben gedaan. We hebben democratie, wetten, maar geen elektriciteit. De simpele dagelijkse dingen ontbreken.’’ Hij gaat stemmen, maar vertrouwt geen politicus. ,,Als het hier zo blijft, blijft niemand in Irak’’, waarschuwt hij. ,,Ik vraag Allah dat het beter wordt na de verkiezingen. Alleen in God hebben we vertrouwen.’’

Khawla Ghaled is politica voor de KDP. ,,We praten over vrouwenrechten, dat vrouwen niet minder zijn dan de man. Mannen, die vroeger alleen religieus en stamgericht waren, beginnen dat nu in te zien. Vrouwen mogen nu naar vergaderingen komen, naar andere dorpen gaan.’’ Ze gelooft dat burgers politici vertrouwen ,,anders was er geen democratie. Politici zijn gekozen, daar hebben mensen op gestemd.’’ Burgers moeten begrijpen dat politici kampen met de erfenis van het vorige regime, zegt ze.