Straal uit dat je bijzonder bent

Een sollicitatiebrief is hét visitekaartje om een bedrijf binnen te komen. Nu de banen niet meer voor het oprapen liggen, wordt de kunst van deze presentatie in ere hersteld.

Henny Vreeman (58) zit barstensvol goede ideeën voor sollicitanten. Als reïntegratiespecialiste, werkzaam voor jobcoachcompany.nl, heeft zij in de loop der jaren al veel mensen aan het werk geholpen, die dat niet op eigen kracht voor elkaar kregen. „Het gaat om mensen in de WW en WA. Maar ook om nieuwe werklozen. Veel jongeren hebben nooit sollicitaties hoeven schrijven, omdat de bomen vroeger naar de hemel groeiden en baantjes zo vergeven werden.”

Die tijden zijn voorlopig voorbij. Mensen die vroeger voor werkloosheid niet hoefden te vrezen, zijn nu kwetsbaar. Vrijwel iedereen kan dus wel wat adviezen gebruiken. De oudere generatie heeft bijvoorbeeld wél een sollicitatiebrief leren schrijven, maar die sluit niet altijd aan op de wensen van jonge P & O medewerkers die de brief onder ogen krijgen. Het gaat erom je goed te presenteren bij de juiste mensen.

De eerste stap is het vinden van een vacature. Bij het zoeken hiernaar kun je je netwerk aanspreken. Ex-collega’s, voormalige studiegenoten, vrienden en vorige werkgevers blijken belangrijke contacten te zijn. Laat mensen weten dat je op zoek bent. Steeds vaker worden banen gevonden op sociale netwerksites zoals Hyves, Xing of LinkedNL.

Maar verwacht niet alles van sociale sites. Zo wordt 48 procent van de banen nog altijd met hulp van een arbeidsbemiddelingsbureau gevonden. Werkzoekenden overschatten vaak hun netwerk, zo blijkt uit een recent onderzoek van Ad Rem Young Professionals.

Daarnaast zijn er natuurlijk kranten, bladen en vacaturesites. Vaak zijn deze sites gekoppeld aan algemene databases. Soms zijn ze speciaal gericht op bijvoorbeeld de bouw, medisch personeel en of een regio, zoals een vacaturebank voor de provincie Limburg.

Wie niet via via aan een baan komt, ontkomt niet aan het schrijven van de sollicitatiebrief. Op de talloze jobsites overheersen adviezen die inspelen op de schone schijn. Melancholici, dromers, denkers of domweg glaseerlijke mensen, staan niet hoog in aanzien. Je bent bijzonder, dat moet je althans uitstralen.

„Als je solliciteert moet je mensen met je brief al écht raken”, zegt Vreeman. Dat vermogen is maar weinigen gegeven. „Voor een sollicitatiebrief adviseer ik: één kantje, maximaal twee als je leuk kunt schrijven, en géén ellenlange cv’s. Jonge P & O-ers die je brieven onder ogen krijgen lezen maximaal één a4-tje.” Op de adviessite carrieretijger.nl vind je die aansporing ook. Alleen de laatste tien jaren van je carrière tellen. Gooi de rest er dus uit.

Lange en formele brieven zijn weinig effectief; het moet kort en aansprekend. Maar wat zoeken werkgevers nu eigenlijk? Wat speekt ze aan?

„Waar het om gaat is een sterke motivatie”, zegt Vreeman. „Het is misschien jammer, maar het gaat om een eerste indruk. Is iemand gemotiveerd? Heeft hij ervaring? Is hij zelfstandig of volgzaam? Ze willen niemand die moeilijk doet. Dus schrijf niet over slepende migraine, een lastige thuissituatie of een ziekte die je in je werk belemmert. Bij het sollicitatiegesprek kun je zeggen dat je aan suikerziekte lijdt. Dán kan het sterk overkomen. Op de stapel brieven val je met zo’n ontboezeming gelijk af.”

Dat is een van de vooroordeel die veel werkgevers hebben, weet Vreeman. ,,Van bijvoorbeeld langdurig werkelozen wordt soms gezegd dat ze niet willen werken, maar dat is pertinent onzin.” Vanuit de werkgevers wordt nog veel te weinig gebruik gemaakt van mensen die ervoor willen gaan. Ook als ze niet precies in het plaatje passen dat de werkgevers op voorhand voor ogen hadden. ,,Ik erger me aan mensen die vooroordelen hebben tegen werklozen. Geloof me, mensen met een uitkering willen echt werken. Laatst had ik hier een vrouw van 58 die in twee jaar vijfhonderd sollicitatiebrieven had geschreven, maar géén baan. Slechts 20 procent had überhaupt de moeite gedaan om haar een reactie te sturen.”

Vreeman stelt dat veel van de mensen in de WW enorm gemotiveerd zijn, maar te weinig kansen krijgen. Wat z'n weerslag heeft op de sollicitant. „Na drie maanden zakt de motivatie.” Daarom is het belangrijk dat mensen die geconfronteerd worden met werkloosheid, meteen actie ondernemen. Schakel hulp in als dat nodig is. Er wees ervan overtuigd dat er veel is wat je wél kunt doen. „Ik adviseer mensen bijvoorbeeld om persoonlijk te schrijven over bijvoorbeeld een leuke hobby. Als je ieder weekend op de manege staat, zegt dat iets over je toewijding en vermogen om je in een ander te verplaatsen. Stel, je bent precies in je werk. Toon dat aan met een en leg uit wat dit voorbeeld voor relatie heeft met je toekomstig werk. Verplaats je in de werkgever. Wat voor kandidaat zou jijzelf kiezen? Voldoe je aan dat beeld? Denk daaraan bij het schrijven.”

Al met al is solliciteren zeker geen pretje. Je moet jezelf presenteren als optimistisch, doortastend en enthousiast, maar dat is juist wat je bij ontslag meestal niet bent. Toch zit er aan al dit sollicitatieleed iets positiefs. Het is een kans om goed na te gaan wat je echt wilt. Als je dat kunt overbrengen, ben je de juiste man of vrouw op de juiste plaats.