Schimmige zaken nekken snelle jongen

Hubert Möllenkamp, de ontslagen directeur van Rochdale, hoort tot de eerste lichting woningbouwbestuurders die hun corporatie als een commercieel bedrijf zagen.

De oprichtingsvergadering van woningbouwvereniging Rochdale was een sobere bedoening. Op 12 mei 1903 kwam een aantal Amsterdamse gemeentearbeiders samen in het allergoedkoopste zaaltje van café Geelvinck aan het Singel. Ze stortten allemaal een rijksdaalder in de kas, om hun droom, ruime en betaalbare arbeiderswoningen, mogelijk te maken.

In 2007 rapporteerde het ministerie van Vrom dat het tweekoppige bestuur van Rochdale, inmiddels gefuseerd met Patrimonium, het jaar ervoor 1.265.359 euro toucheerde. Grotendeels reparaties aan de pensioenen, maar het basissalaris van directeur Hubert Möllenkamp kwam rond de twee ton uit, meldde weekblad Intermediair: ruimschoots boven de Balkenendenorm.

Het was kennelijk nog niet genoeg. De beschuldigingen zwollen de afgelopen maanden aan: Möllenkamp zou zichzelf en zijn relaties bevoordeeld hebben door schimmige transacties, liet zich rondrijden in een Maserati met chauffeur, was vaker in Spanje dan in Amsterdam en zou zijn salaris buiten de Raad van Commissarissen om verhoogd hebben.

Dit weekend werd hij ontslagen, nadat Deloitte een rapport had gepubliceerd over de aankoop van een afgedankt kantorencomplex. Daarvoor betaalde Rochdale maar liefst 46,5 miljoen euro, terwijl het een tijdje eerder voor ongeveer de helft van eigenaar was gewisseld. Er lopen nog meer onderzoeken, maar Rochdale geeft geen commentaar, dus blijft het onduidelijk welke beschuldigingen waar zijn.

Feit is dat Möllenkamp geen bestuurder van de oude stempel is. Hij kwam niet na een lange carrière in de volkshuisvesting in het bestuur van Patrimonium, maar nadat hij ’geheadhunt’ was tijdens zijn werk in een commerciële functie. In 1990 werd hij de eerste katholieke directeur van het van oudsher protestantse Patrimonium en sindsdien waait er een commerciële wind door het bedrijf. ’Op de overheid kun je niet bouwen’, citeren Wouter Beekers en Rolf van der Woude, die promoveerden op de geschiedenis van Patrimonium, Möllenkamp.

Möllenkamp was ook degene die zich hard maakte voor de fusie met Rochdale en werd de topman van de nieuwe fusiecorporatie. Een commerciële jongen dus, maar ook iemand met hart voor zijn huurders. Hij was de drijvende kracht achter de herstructurering van de Bijlmer in de jaren negentig, toen veel andere corporaties zich niet aan dat verloren stukje stad wilden branden. Hij kwam vaak opdagen bij huurdersvergaderingen – in steeds duurdere maatpakken, dat wel – en liet daar een goede indruk achter.

Willem van Leeuwen van de koepel van woningcorporaties Aedes bestrijdt dat de ontsporing van Möllenkamp symbool staat voor de vercommercialisering van de woningcorporaties. „Dit is een probleem van gebrekkig toezicht. Als de voorzitter van de Raad van Commissarissen en de bestuursvoorzitter zo lang innig met elkaar samenwerken, gaat de scherpte er natuurlijk af. Ik hoop dat de Raad van Commissarissen hier ook conclusies over het eigen functioneren uit trekt.”