Noeri al-Maliki

Hij is zeker niet de populairste politicus in Irak en hij heeft ook niet de grootste machtsbasis. Toch houdt Noeri Kamil Mohammed Hassan al-Maliki (1950) het alweer bijna drie jaar vol als premier. Met steun van de Amerikanen slaagde hij erin de rust in Irak min of meer te doen wederkeren. Hij won respect door als sjiiet ook milities van zijn eigen geloofsrichting aan te pakken.

Maliki begon zijn politieke carrière als dissident onder het regime van Saddam Hoessein, in de jaren zeventig van de vorige eeuw. In 1979 ontvluchtte hij het land toen hem ter ore kwam dat hij geëxecuteerd zou worden– een jaar later kreeg hij (in absentia) inderdaad de doodstraf. Maliki bracht de 25 jaar daarna door in Syrië en Iran. Tijdens die periode werd hij een van de leiders van de Islamitische Dawa Partij.

Na de val van het Iraaks regime in 2003 keerde Maliki terug naar zijn vaderland. Nadat de Baath Partij van Saddam verboden was onder de (door de Amerikanen geïnstalleerde) interimregering, werd Maliki vicevoorzitter van de commissie die het Iraakse overheidsapparaat en het moest zuiveren van partijleden. Achteraf bleek die zuivering een belangrijke oorzaak voor het daarna oplaaiende geweld.

Daarna werkte Maliki gestaag naar de top. Hij speelde een belangrijke rol bij het opstellen van de grondwet. Na de parlementsverkiezingen van 2005 werd eerst Ibrahim al-Jafaari premier van de eerste echte regering sinds de val van Saddam. Al snel moest hij het veld ruimen omdat hij te dicht bij Iran zou staan– Maliki volgde hem op.

In de jaren dat hij nu premier is, heeft Maliki al heel wat kritiek over zich heen gekregen. Hij zou een te grote vriend van de Verenigde Staten zijn, of juist een te grote vriend van Iran. Hij zou sjiieten voortrekken (hij gaat elke week even langs bij geestelijk leider Sistani), Saddam Hoessein te snel hebben laten executeren, etcetera. Maar dat hij er nog steeds zit, geeft misschien juist aan dat hij het in het multi-etnische, multireligieuze, multi- ingewikkelde Irak zo gek nog niet doet.