Ook in de politiek verwatert de support

’De steun in de Nederlandse politiek voor Israël is er nog steeds, maar het ijs wordt dun”, zegt Hans van Baalen, buitenlandwoordvoerder van de VVD-fractie in de Tweede Kamer. Over zijn VVD hoeft de Israëlische regering zich trouwens geen zorgen te maken, de liberalen staan nog altijd pal achter Israël. Net zoals de ChristenUnie, de SGP, de PVV van Wilders en – nog steeds – het CDA er voor zorgen dat Nederland Israël niet laat zakken.

Het kabinet Balkenende hoefde deze week met steun van deze rechtse Kamermeerderheid geen scherpe veroordeling uit te spreken over de Israëlische aanval op Gaza. CDA-minister Maxime Verhagen wil eerst objectieve bewijzen zien voordat hij roept dat de regering Olmert buitenproportioneel geweld gebruikt. De PvdA probeert – onder druk van een deel van de achterban en opgeroepen door SP, GroenLinks en D66 – de regering tot zo’n veroordeling te bewegen. Vergeefs.

Door de huidige opstelling van het door twee christelijke partijen gedomineerde kabinet lijkt er op het eerste gezicht weinig veranderd in de houding van Nederland jegens Israël. Oude vrienden laat je niet zomaar in de steek. Het ijs kraakt echter vervaarlijk binnen twee grote partijen.

Het is de vraag hoelang een nieuwe generatie CDA-politici de ouderwetse pro-Israël koers van Verhagen nog blijft volgen. De roep om meer aandacht voor de getroffen Palestijnen neemt ook daar toe. Oud-premier Dries van Agt deed onlangs een voor christendemocraten wel een erg gewaagde uitspraak, toen hij in de Volkskrant filosofeerde over de misdragingen waaraan Gods volk zich volgens hem schuldig maakt in het beloofde land: „Wie durft zijn stem te verheffen tegen Gods plan? Ik wel, velen niet.” CDA’ers die Van Agt te activistisch vinden in zijn steun voor de Palestijnen kunnen ook terecht bij partijgenoot en oud-minister van buitenlandse zaken Hans van den Broek, die op rustiger wijze het volkenrecht uit de kast trekt om Israël te bekritiseren.

De nieuwe generatie PvdA’ers is allang zover. Voorbij is de tijd dat de PvdA van Joop den Uyl zeer hechte contacten onderhield met de Israëlische Arbeiderspartij. Tijdens de Jom Kippoer Oorlog in 1973 kon het nog gebeuren dat PvdA-minister van defensie Henk Vredeling op eigen initiatief Nederlandse vliegvelden beschikbaar stelde voor wapenaanvoer naar het benarde joodse volk. Er was begrip voor zijn soloactie. Nederland faciliteerde wel meer voor Israël. Onze ambassade in Moskou verstrekte jarenlang de visa voor Russische joden die naar Israël wilden. Bij diverse conflicten stonden Nederlandse patriotraketten razendsnel klaar om luchtaanvallen op Jeruzalem en Tel Aviv af te weren. Wapendoorvoer via Schiphol naar Israël verloopt nog steeds zonder lastige controle op El Al.

De verwaterde relatie tussen de PvdA en Israël is volgens VVD’er Van Baalen ’de grootste steen’ die werd weggetrokken uit de Nederlandse beschermingsmuur.

De ChristenUnie zal die muur wel helpen overeind houden. Maar zelfs daar kriebelt het soms volgens het Kamerlid Joël Voordewind. „Ook in onze achterban hoor je wel eens dat Israël niet alles kan doen.”