Kamer vergeeft Van Middelkoop nog één keer

De spijtbetuiging van minister Van Middelkoop over zijn vergeten Uruzgan-interview is gisteravond geaccepteerd door een overgrote meerderheid in de Tweede Kamer. Het gezag van de minister van defensie leed echter wel schade.

Coalitiepartner PvdA waarschuwde de ChristenUnie-bewindsman dat hij zich de komende tijd geen uitglijders kan veroorloven. „Ik ga er van uit dat dit niet weer gebeurt”, zei PvdA- woordvoerster Eijsink.

Ook coalitiegenoot CDA-Kamerlid Knops vond dat Van Middelkoop niet handig opereerde toen hij zich vorige week in de Tweede Kamer een interview niet meer wist te herinneren. De minister deed op reis tegen journalisten wel degelijk uitspraken over de toekomst van de Nederlandse militaire aanwezigheid in Afghanistan. Maar het CDA stelde ook vast dat de minister niet bewust heeft gelogen in het parlement.

Ondanks steviger kritiek van de linkse oppositiepartijen en harde sneren van de VVD bleef Van Middelkoop vrij makkelijk overeind. Een gezamenlijke motie van wantrouwen van de Partij voor de Vrijheid en het solo-Kamerlid Rita Verdonk kreeg alleen maar de steun van die twee partijen.

Het ging allang niet meer alleen over het relletje met dagblad De Telegraaf. Veel Kamerleden roken onraad in de kwestie Uruzgan omdat de afgelopen tijd verschillende signalen uit het kabinet klonken. Terwijl Van Middelkoop hamerde op de afspraak met de Kamer uit 2007 om in 2010 compleet uit Uruzgan te vertrekken, leek premier Balkenende daar anders over te denken. Ook CDA-minister Verhagen van buitenlandse hield ruimte voor blijvende aanwezigheid in het riskante zuiden van Afghanistan.

Van Middelkoop suste gisteravond echter de meeste Kamerleden met een verzekering dat hij namens het complete kabinet sprak met een zeer nadrukkelijke belofte: alle Nederlandse militairen van de Uruzgan-missie zullen eind 2010 die provincie zullen hebben verlaten. Het was een stevige herbevestiging van een bestaand kabinetsbesluit over dat vertrek.

Dat laat nog steeds de ruimte dat Nederland op verzoek van de Navo wel andere kleinere operaties elders in Afghanistan kan blijven uitvoeren. Zoals met F16- jachtvliegtuigen of een provinciaal reconstructieteam met opbouwsoldaten in het veilige noorden van het land. Een nieuwe grote riskante Afghanistan-missie, met Nederland aan de leiding zal het kabinet volgens Van Middelkoop niet accepteren.

Hij zei: „We zullen niet de plunjebalen oppakken om elders in het land hetzelfde te gaan doen. Want dan zouden we beter in Uruzgan kunnen blijven waar we de weg kennen.”

Nederland kan volgens de Haagse politici en veel militaire experts moeilijk opnieuw aanvoerder zijn van een grote missie omdat de wapens en transportspullen zwaar te lijden hebben gehad en militairen door personeelsgebrek overbelast dreigen te raken. Als straks de VS meer troepen sturen zullen de Amerikanen in meer provincies waarschijnlijk zelf de leidende rol eisen.