’Vrouw dikker dan man doordat ze haar eetlust slecht remt’

Vrouwen zijn slechter in staat om hun eetlust te onderdrukken dan mannen. Amerikaanse wetenschappers hebben dat gezien op een hersenscan. Ze denken met hun vondst te kunnen verklaren waarom vrouwen vaker aan obesitas lijden dan mannen.

Dat klinkt nogal fatalistisch. Maar voordat iemand er een acute eetbui van krijgt, werpen we snel een kritische blik op de studie, deze week verschenen op de site van het vakblad PNAS.

Wat hebben de deskundigen onderzocht? Ze lieten 23 proefpersonen (13 vrouwen, 10 mannen) een avond en een ochtend vasten. Vervolgens confronteerden ze de deelnemers met het voedsel waarvan ze van tevoren hadden aangegeven dat ze er altijd voor te porren waren: gegrilde kip, lasagna, een cheeseburger, een brownie... De kandidaten kregen het voedsel te zien en te ruiken. En er werd een doordrenkt wattenstaafje met smaakextract op hun tong gedrukt.

De gevoelens van honger en hunkering laaiden uiteraard op. Dat was ook zichtbaar op hersenscans: het brein steigerde als een bronstig paard, bij iedereen.

Toen kwam deel twee van de proef. Nu moesten de deelnemers hun eetlust proberen te onderdrukken. Daar slaagden de mannen het beste in. Bij hen namen de honger en de hunkering af, bij vrouwen alleen de honger. En waar het gescande brein bij de mannen tot bedaren kwam, steigerde het bij de vrouwen gewoon door. Kennelijk laten vrouwenhersenen zich nauwelijks van een verlangen afbrengen, concluderen de Amerikanen. En daarom, stellen zij, lijden vrouwen vaker aan obesitas.

Dat laatste is alvast onwaar, reageert Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. „Van de mannen heeft 10 procent obesitas, van de vrouwen 12. Dat is geen groot verschil. En matig overgewicht komt juist vaker bij mannen voor: 40 tegen 30 procent.”

Verder vindt de hoogleraar het nogal gewaagd om conclusies op te hangen aan een proef met zo weinig deelnemers: slechts 23, en dan ook nog variërend van mager tot bijna obees. De belangrijkste vraag, of vrouwen door hun hogere hersenactiviteit meer gingen eten, blijft bovendien onbeantwoord. Seidell: „Het hebben van een verlangen betekent nog niet dat je eraan toegeeft. Dat hangt af van veel meer factoren, zoals gewoontes en doorzettingsvermogen.”

Volgens hem kunnen vrouwen hun eetlust juist prima beheersen. Dat blijkt alleen al uit het feit dat ze vaker lijden aan anorexia, een onderdrukking van eetprikkels bij uitstek. Bovendien lijnen ze vaker dan mannen.

„Klopt”, zegt Anita Jansen, hoogleraar experimentele klinische psychologie aan de Universiteit Maastricht. En juist dat lijnen kan hier wel eens de crux zijn. „Door te lijnen raken mensen meer gefocust op voedsel. Als de vrouwelijke proefpersonen inderdaad meer lijnden, zou dat hun hogere hersenactiviteit kunnen verklaren. De onderzoekers hadden ook even moeten navragen hoe hard de vrouwen werkelijk hun best hebben gedaan om hun eetlust te onderdrukken. Wie weet spanden ze zich niet zo hard in als de mannen.”

Vrouwen hebben wel vaker eetbuien dan mannen, maar ook die hangen volgens Jansen nauw samen met het lijnen. Zij ziet al met al geen reden om aan te nemen dat vrouwen hun eetlust slechter beheersen dan mannen. De Amerikaanse studie is dus bepaald geen schranspartij waard.