Luisteren naar de burger

weblog De inmenging van de politiek in het dagelijks leven, en de ontwikkeling van democratie. Twee onderwerpen die Koerdische burgers met politici willen bespreken, zo bleek tijdens een burgerforum in Suleymania.

Dat politici praten met burgers en ze naar hun mening vragen, is niet gebruikelijk in het noorden van Irak. Daarom was de bijeenkomst van afgelopen week in het mediacentrum waarbij burgers zich konden uitspreken en politici moesten toehoren, zo ongeveer een primeur. Het burgerforum vormde de laatste dag van een workshop voor lokale politici van de PUK, een van de twee grote partijen in Koerdistan.

Omdat het zo ongebruikelijk is dat burgers zich openlijk uitspreken, hadden we een neutrale omgeving gezocht. En zo zat het mediacentrum tot de nok toe vol. Een groep van een man of twaalf in de trainingsruimte, een soortgelijke groep in de grote keuken en een groep boven in mijn woonkamer. Aangespoord door een voorzitter uit hun midden spuiden de burgers (studenten, huisvrouwen, handelaren en zelfs onze bakker van op de hoek) hun gal. Ze spraken zonder dat hun naam of achtergrond bekend was gemaakt, zo anoniem mogelijk.

De politici schreven alles ijverig mee en liepen van groep naar groep om zoveel mogelijk op te vangen. Soms ontstond er binnen de groep burgers een discussie. Vooral de vrouwen konden het niet eens worden toen ze van de door ieder ingebrachte onderwerpen de belangrijkste moesten kiezen.

Op de lijst kwamen uiteindelijk corruptie te staan, de problemen op de markt en rond de handel, de vermenging van partij en autoriteiten (waarmee ambtenaren in feite evenveel macht hebben als bestuurders, en zonder partijlidmaatschap nergens bent), het gebrek aan openbaarheid van bestuur, en de eerder genoemde inmenging van de politiek in het dagelijks leven (de vele, overbodige regels) en de democratie. Over die laatste twee onderwerpen spreken de politici en de burgers volgende week weer met elkaar.

Die twee onderwerpen zijn nauw met elkaar verbonden. De afgelopen week heeft daar een fraai voorbeeld van laten zien. Zo is in Suleymania bepaald dat er geen kranten meer op straat mogen worden uitgevent. Dat raakt met name de paar onafhankelijke kranten die in de files voor de stoplichten aan de man worden gebracht. En dat terwijl het bedelen in dezelfde files doorgaat, en het verkopen van dozen tissues en Koerdische vlaggetjes ook.

Alle deelnemers waren na afloop opgetogen over het forum. De PUKkers zeiden dat hen niet eerder zo duidelijk was geworden dat ze als politici moesten samenwerken met media en burgers. ,,We gingen tot nu toe de verkeerde kant op’’, zei een van hen. ,,We moeten terug naar de basis.’’

Natuurlijk kan een workshop alleen het verschil niet maken, maar het is een begin. Democratie moet je leren. Zeker als dertig jaar lang alles om de partij draaide, en niet om het volk.