Mijd vooral kleine kinderen en de tram

Het griepvirus heeft zich de afgelopen twee weken razendsnel verspreid. Sinds woensdag heeft Nederland officieel een epidemie. Kun je iets doen om het virus toch buiten de deur te houden?

Je moet haast als een kluizenaar leven om zeker te weten dat je niet in aanraking komt met de ziekte, vertelt huisarts Rob Dijkstra. Thuisblijven is eigenlijk de enige oplossing, maar dat moet dan wel het hele griepseizoen – vijf maanden lang – en zonder in contact te komen met andere mensen.

De verwekker van de ziekte, het influenzavirus, verspreidt zich zo makkelijk, dat zelfs mensen met smetvrees niet worden gespaard. Het gaat om hele kleine slijm- en snotdeeltjes die de ziekte overbrengen, en dat gebeurt al wanneer je met iemand praat.

Toch zijn er manieren om de kans op de ziekte tot een minimum te beperken. Mijd bijvoorbeeld kinderen: tijdens een griepepidemie is al snel 45 procent van de kinderen ziek, tegen 10 procent van de volwassenen. Ook nu weer zijn vooral kinderen besmet. Dit komt doordat zij weinig weerstand hebben opgebouwd en zitten samengepakt op scholen en crèches.

Ouders kunnen hun kinderen natuurlijk niet mijden, maar ze kunnen de kleine snottebellen wel uit de buurt houden van kwetsbare groepen, zoals hoogbejaarden.

„Vermijd contact met mensen die ziek zijn”, is een van de logische tips die huisarts Dijkstra kan geven. Maar in bepaalde ruimtes zit je gewoon als een rat in de val. Zoals in het openbaar vervoer. „Je kan nog zo voorzichtig zijn, als er iemand in de tram staat te hoesten, dan kun je er moeilijk uitlopen”, beaamt hij. „Maar pas zelf ook op met om je heen sproeien. Gebruik een papieren zakdoek, ook wanneer je hoest.”

’Hand voor je mond’ als je hoest, is namelijk helemaal niet zo goed als het lijkt, want via je handen kun je het virus makkelijk verspreiden. Je smeert de slijmdeeltjes onbewust aan de deurkruk van een toilet, een pinautomaat of de roltrap bij de metro. Slachtoffers krijgen dit spul aan hun handen, brengen dit nietsvermoedend naar hun mond, neus of ogen, en dan is het kwaad geschied. De oplossing is: was je handen, zo vaak mogelijk. Water en zeep doen wonderen en het virus is er zo mee weggespoeld.

Afgezien van de externe risico’s, kun je ook wat doen aan de eigen weerstand. Goed eten, drinken, en vooral slapen is in deze tijd belangrijk. En wellicht ten overvloede: ook roken vermindert de weerstand.

Wie eenmaal besmet is, kan medicijnen slikken om het virus af te remmen. Voorbeelden zijn zanamivir en oseltamivir. Ze verkorten de ziekteduur met ongeveer dertig uur en wordt geadviseerd voor mensen met een zeer lage weerstand.

Tot slot: de griepprik. Dit biedt verreweg de beste bescherming. Mensen uit risicogroepen, zoals ouderen en mensen met astma, kunnen de prik gratis afhalen. Anderen betalen 17 euro.