Geen commentaar

Het zijn niet altijd je beste vrienden die je een EU-post in Brussel toewensen. Dat bleek deze week weer eens toen Wouter Bos zei dat Jan Peter Balkenende een kans maakt om voorzitter van de Europese Commissie te worden.

„Ik hoor overal dat hij goed ligt in Europa en ook dat hij belangstelling heeft", zei hij.

Dat het Bos was die Balkenende de Europese hemel in prees, was eigenlijk een geheimpje. Balkenende zelf verklapte het. Woensdag zei Balkenende dat Bos de 'anonieme bron' was geweest die de dag daarvoor in Brussel tegen journalisten had gesproken over Balkenendes Brusselse kansen en ambities.

De journalisten zelf kunnen helaas niet bevestigen of ontkennen dat het inderdaad Bos was. Ook deze correspondent moet de lezer afschepen met 'geen commentaar'. Want de anonieme bron had bij het haardvuur in een Brussels restaurant, waar uitstekende petits-fours werden geserveerd, zijn journalistieke gasten toegesproken op voorwaarde dat zijn identiteit geheim zou blijven. Dan zou hij vrijer kunnen spreken. De informatie die hij gaf kon wel worden gebruikt, vandaar dat er dinsdag in Trouw een bericht stond met de kop 'Balkenende genoemd voor topfunctie EU'.

Er speelde een glimlach op het anonieme gezicht dat sprak over Balkenende. Of het zoete gebak die glimlach ontlokte, of het vooruitzicht dat zijn woorden Balkenende in verlegenheid zouden brengen, viel niet te zeggen.

Als Balkenende al een hoge post in Brussel zou ambiëren, dan is het niet zo handig als dat voortijdig in de publiciteit komt. Want zijn gezag als premier gaat onderuit als iedereen denkt dat hij binnenkort weg is. Bovendien blijkt in Brussel steeds weer dat de mensen die vroeg worden getipt voor een hoge post, er uiteindelijk naast grijpen.

Zo was Ruud Lubbers ooit een serieuze gegadigde om commissievoorzitter te worden. Hij werd het niet. De Belgen Guy Verhofstadt en Jean Luc Dehaene maakten ook geen kans, wat de kranten destijds ook schreven.

De huidige commissievoorzitter, Jose Manuel Barroso van Portugal, was vijf jaar geleden een volslagen onverwachte keuze van de regeringsleiders. In en verder verleden stonden ook de Luxemburger Santer en de Italiaan Prodi niet hoog op de ranglijstjes van voorspellers.

Dit voorjaar beslissen de regeringsleiders wie er eind van het jaar de nieuwe Europese Commissie gaat leiden. De beste kansen maakt de zittende voorzitter Barroso. Maar je weet het nooit bij dat soort beslissingen.

Voor Balkenendes eventuele ambities is het beter als het stil blijft

rondom hem. Dus die anonieme bron bij het haardvuur was hem niet echt

welgezind. Net als oud-minister van buitenlandse zaken Ben Bot, ook al

geen vriend van Balkenende, die vorig jaar al eens speculeerde over

diens Brusselse kansen.

Juist Bot, die als diplomaat de EU-wandelgangen als geen ander heeft

leren kennen, weet dat de keuze totaal onvoorspelbaar is. Zelfs topdiplomaten, die bj elk onderwerp ministers en regeringsleiders souffleren, staan erbuiten als de regeringsleiders onderling praten over topposities. De anonieme bron bij het haardvuur, zelfs als die minister of zelfs vice-premier is, staat daar ook volledig buiten.

Toch valt de schade voor Balkenende wel mee. Want in de rest van Europa is dit Hollands akkefietje niet opgevallen. Voor de meeste Europeanen zou een keuze voor Balkenende even onverwacht zijn als Barroso dat vijf jaar geleden was.