Amerikaanse kijk op ’de goede Duitser’

De film ’Valkyrie’ gaat vanavond in première. Met Tom Cruise in de hoofdrol en Carice van Houten als zijn vrouw. Een recensie en een interview met Carice van Houten.

Je moet het maar geloven. Tom Cruise als de historische Duitse kolonel Claus Schenk Graf von Stauffenberg die op 20 juli 1944 een aanslag op Hitler pleegt, en nog hetzelfde etmaal wordt geëxecuteerd. Je moet ook maar accepteren dat alle Duitsers in deze Amerikaanse spektakelfilm Engels met elkaar praten. Was Engels niet de taal van de bevrijders?

’Valkyrie’ van de Amerikaanse regisseur Bryan Singer brengt na ’Schindler’s List’ van Steven Spielberg het verhaal van ’de goede Duitser’. Singer bekwaamde zich in Hollywood in heldenverhalen. Hij maakte eerder de stripverfilmingen ’X-Men’ en ’Superman Returns’, terwijl zijn ’Superman: Man of Steel’ voor 2011 op stapel staat. Von Stauffenberg is Singers nieuwste superheld. Bij een militaire actie in Noord-Afrika heeft de kolonel behalve een hand ook een oog verloren, waardoor hij een zwart ooglapje draagt, en eruit ziet als een piraat.

Geleverd door Filmtrailer.com ]]>

De Amerikaanse versie van het verhaal wijkt nogal wat af van de Duitse televisiespeelfilm ’Stauffenberg’, die vijf jaar geleden werd gemaakt, met Sebastian Koch in de hoofdrol. Tom Cruise draagt bijvoorbeeld een glazen oog met zich mee. Hij speelt er soms mee. En als hij de Führer ontmoet doet hij het ooglapje af, en het glazen oog in.

In de Amerikaanse versie is ook even kort iets van een Duits cabaret te zien, zo’n nachtclub waar Marlene Dietrich ooit zong. Het zijn clichés die Singer benadrukt. Een van de grootste wreedheden die een Duitse soldaat hier begaat (uiteraard afgezien van de executies aan het slot), is het verbranden van een insect met een sigaret.

En natuurlijk straalt Carice van Houten (partner van Sebastian Koch) als de voorbeeldig geklede en gekapte ega Nina von Stauffenberg in de vier korte momenten die ze in de film heeft. Ze maakt het beste van haar ondersteunende rol. Ze bezoekt haar man in het ziekenhuis, en kust hem ten afscheid. En door zo’n mooie liefhebbende vrouw, in verwachting van het vijfde kind, wordt Von Stauffenberg vanzelf nog sympathieker.

Dit is de man die de moed had om een bom onder Hitlers tafel te plaatsen, en die niets liever wilde dan het noodplan Valkyrie (in het Duits: Walküre) van kracht te laten gaan. Het plan behelsde een aanslag en een staatsgreep, en in de film zien we beide jammerlijk mislukken. Singer brengt het als in een Hollywoodthriller, hetgeen iets bizars heeft. We weten immers allemaal dat het op dat moment nog negen maanden zal duren voordat Hitler zelfmoord zal plegen. Dat er zoveel hooggeplaatste officieren mee deden, en dat er zo veel aanslagen op Hitler plaats vonden (de aanslag van Von Stauffenberg zou volgens de film de vijftiende en laatste zijn geweest), wist ik eerlijk gezegd niet. Het is goed dat dat in een grote publieksfilm toch eens aan de orde komt. Het zet aan tot nadenken over het verloop van de geschiedenis.