Wie moet lasten dragen?

PvdA en ChristenUnie vinden het bezuinigingspakket dat nu op tafel ligt in het crisisoverleg nog te eenzijdig. Vooral de zwakkeren in de samenleving worden volgens hen getroffen.

De coalitie is dichtbij een akkoord over aanpassing van het regeerakkoord. Dat dat niet al gisteren bereikt werd, heeft volgens ingewijden vooral te maken met weerstand bij PvdA en ChristenUnie tegen de invulling van bezuinigingen op de overheidsbegroting vanaf 2011.

In het eindvoorstel, dat premier Balkenende gisteren aan de coalitiepartijen voorlegde, staan naast extra investeringen ook bezuinigingen op de overheidsuitgaven vanaf 2011. De daaropvolgende jaren moet per jaar een half procent van het bruto binnenlands product (rond drie miljard euro per jaar) worden gesneden. Die datum is niet langer omstreden, alhoewel de PvdA het liefst een jaar later zou beginnen met bezuinigen.

In het bezuinigingspakket worden, aldus één van de onderhandelaars, vooral de groepen in de samenleving getroffen die toch al het zwakst staan. Het gaat daarbij om bezuinigingen in de sfeer van volksgezondheid (pakket voor de basisverzekering en AWBZ) en de sociale zekerheid.

PvdA en ChristenUnie vinden het pakket te eenzijdig en willen het eindvoorstel van premier Balkenende op deze punten bijschaven. Volgens bronnen ergeren zij zich in dat verband aan de rol van CDA-onderhandelaar Donner. Hij is in het dagelijkse leven minister van sociale zaken, maar ’sociale onderwerpen moet op hem bevochten worden’, zoals het in de kringen van die twee partijen gisteren verwoord werd.

De onderhandelaars gingen gisteren per partij op bezoek bij Balkenende om aan te geven of zijn eindvoorstel een basis zou kunnen zijn voor een definitief akkoord. Fractievoorzitter Arie Slob van de ChristenUnie stelde na afloop van het gesprek dat er ’nog een col van de eerste categorie genomen moet worden’. PvdA-fractievoorzitter Mariëtte Hamer stelde dat de coalitie nog niet toe is aan ’de einddans’.

Over maatregelen om de overheidsfinanciën op langere termijn weer op orde te krijgen, bestaat in grote lijnen overeenstemming tussen de drie coalitiepartners. Ook de geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd is inmiddels geen discussiepunt meer, alle partijen zijn het eens dat dat moet gebeuren.

Premier Balkenende vertrok gisteren, nadat duidelijk was geworden dat een akkoord op heel korte termijn er niet inzat, onmiddellijk naar Brussel. Daar vindt vandaag en morgen de top plaats tussen regeringsleiders van de landen van de Europese Unie. De zaterdag is gereserveerd voor het congres van het CDA, waardoor een akkoord in de coalitie in ieder geval niet te verwachten is voor maandag.