Grote kans op vervroegde verkiezingen in IJsland

amsterdam –- IJslands grootste regeringspartij verwacht dit jaar vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Dat zei vicevoorzitster Thorgerdur Gunnarsdottir van de Onafhankelijkheidspartij gisteren in het parlement. Premier Haarde weigert voorlopig af te treden. Het mandaat van zijn regeringscoalitie loopt nog tot 2011.

Sinds het IJslandse bankensysteem in oktober vorig jaar instortte, staat de regering onder grote druk van de oppositie en de bevolking om af te treden. Straatprotesten zijn een bijna dagelijks beeld in de hoofdstad Reykjavik. De betogingen hebben de bijnaam ’fleece revolutie’ gekregen, naar de truien van de demonstranten.

Deze week werden de protesten grimmiger. Woensdagavond hadden ongeveer drieduizend van de in totaal 320.000 IJslanders zich verzameld voor de Althing, het parlementsgebouw in Reykjavik. Zij bekogelden het gebouw en de aanwezige oproerpolitie met vuurwerk, schoenen, eieren en stenen. Ook de auto van premier Haarde werd met eieren en frisdrankblikjes bestookt. Zeven agenten raakten gewond.

Rond drie uur in de nacht van woensdag op donderdag besloot de politie traangas in te zetten om de demonstranten uiteen te drijven.

De regering van premier Haarde staat niet alleen onder druk van de oppositie en demonstranten. Ook binnen de gelederen van de coalitiepartner, de Sociaal-democratische Alliantie, rommelt het. De leden van het district Reykjavik namen woensdag een resolutie aan om de partijleiding te verzoeken uit de regering te stappen. Ook eisten ze vervroegde verkiezingen, uiterlijk in mei. De leiding van de partij weigert vooralsnog haar vertrouwen in de coalitie op te zeggen.