Vertaallessen niet overbodig

„If you score as a 17-year-old boy (in an international match), it changes the way you’re doing”, zei Patrick Kluivert deze week in een uitzending van Eurosport.

In het Nederlands, maar dan foutloos: „Wanneer je als zeventienjarige jongen scoort, verandert dat je manier van doen.”

Kennelijk kon Kluivert niet loskomen van de Nederlandse zin die hij in z’n hoofd had. Het overkomt velen die zich in een vreemde taal moeten uitdrukken. Ze gaan uit van wat ze in hun moedertaal zouden zeggen en vertalen dat soms al te letterlijk. Op die manier spreken ze Nederlands in twee talen.

Vertaalonderwijs op school kan dit euvel zo niet verhelpen dan toch beperken. Helaas is vertalen, in de doeltaal, een kunst die daar nog maar zelden wordt onderricht. Het zou een vijfde vaardigheid moeten zijn naast de vier die de lessen in vreemde talen geacht worden bij te brengen: spreken, luisteren, lezen en, in de laatste plaats, schrijven.

Dat wordt lastig voor leraren die erop staan dat in de klas altijd alleen de vreemde taal gebruikt wordt. Daarmee doen ze geen recht aan wat er in hoofden van hun leerlingen gebeurt. Om een deskundige te citeren: terwijl zij, die leraren, de twee talen strikt gescheiden houden, proberen hun pupillen ze vaak, al vertalend, met elkaar te verbinden.

De neiging daartoe is blijkbaar onuitroeibaar. Waarom dan niet wat hulp geboden?