Spanningen rond zaak Terreblanche

De Zuid-Afrikaanse politie heeft dinsdag moeten ingrijpen om tweeduizend mensen, verdeeld in groepen zwarten en blanken, uit elkaar te halen. De twee groepen stonden voor een zwaar bewaakte rechtbank waar de eerste hoorzitting plaatsvond met een tiener en een boerenknecht die zouden hebben bekend de blanke racist Eugene Terreblanche te hebben gedood.

De twee groepen wilden elkaar te lijf gaan toen een middelbare blanke vrouw haar frisdrank over zwarten spoot die Zulu-teksten van het Zuid-Afrikaanse volkslied zongen. Even daarvoor zongen blanken de delen van het volkslied die in het Afrikaans zijn opgesteld en uit de tijd van de apartheid stammen. Bovendien zwaaiden zij met vlaggen uit de tijd dat de blanken in Zuid-Afrika aan de macht waren.

De blanken waren bij de rechtbank aanwezig om het gezin van Terreblanche te steunen, zwarten waren juist gekomen om de twee verdachten, van 15 en 28 jaar, te steunen. Naderhand bood Pieter Steyn, provinciaal leider van de Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB), zwarten zijn excuses aan voor het voorval met de frisdrank.

Steyn nam maandag al afstand van dreigementen van andere AWB-aanhangers om de dood van Terreblanche te wreken. Steyn zei ook dat de AWB geweld afkeurt. "Wij hebben met iedereen gesproken en hun gemaand kalm te blijven."

De AWB koos dinsdag Steyn van Ronge tot nieuwe leider. Van Ronge verklaarde dat zich na de dood van Terreblanche duizenden nieuwe leden bij de beweging hebben aangemeld.

Terreblanche (69) werd zaterdag doodgeslagen in zijn bed. De moeder van de 15-jarige verdachte verklaarde maandag dat de verdachten al sinds december geen loon meer hadden ontvangen. Officier van justitie George Baloyi zei dat de twee formeel zijn aangeklaagd wegens moord, inbraak, poging tot beroving met verzwarende omstandigheden en crimen injuria, een aanklacht die in Zuid-Afrika doorgaans verwijst naar raciale belediging. Volgens Baloyi hadden de twee verdachten de broek van de dode Terreblanche naar beneden getrokken.

De advocaat van de 15-jarige verdachte, Zola Majavu, zei dat zijn cliënt doodsbang is om zijn familie. "De moeder zit in de rechtbank omdat ze niet naar huis durft." Een volgende zitting is gepland op 14 april. Dan zal geprobeerd worden vast te stellen of de verdachten toerekeningsvatbaar zijn.

De AWB geeft Julius Malema, de leider van de jeugdafdeling van het Afrikaans Nationaal Congres, indirect de schuld van de moord op Terreblanche. Diens volharding in het zingen van een oud strijdlied waarin de woorden 'vermoord de Boer' voorkomen, zou hebben aangezet tot haat. Bomber Matinyane, regionaal directeur van de Zuid-Afrikaanse Nationale Burgerorganisatie, stelde het zingen van het lied gelijk aan het vertoon van vlaggen uit de tijd van de apartheid, omdat ze allebei raciale spanningen vergroten. "Malema moet ermee stoppen en zij moeten ophouden met die oude vlaggen."