Jelle Brandt Corstius –

Dit is een antwoord op alle mensen die mij in de afgelopen twee jaar, via Twitter, mail en op straat, al dan niet onder begeleiding van fysieke bedreigingen, één vraag stelden: Waarom laat je alleen maar negatieve dingen zien over Rusland?

Meestal zijn het Russen die in Nederland wonen. Ik moet erbij zeggen dat het om een fractie gaat; de meeste Russen in Nederland die ik spreek zijn wel degelijk te spreken over mijn columns en de tv-serie, al is het pijnlijk om te zien en te lezen. En laat ik erbij zeggen dat de Russen die mij die vraag stellen een bewonderenswaardige hoeveelheid vaderlandsliefde bezitten, iets waar wij in Nederland nog iets van kunnen leren (al gaan die bedreigingen wat ver).

Dan nu mijn antwoord. Ik ben vijf jaar correspondent in Rusland geweest voor Trouw en heb zojuist twee series afgerond voor de VPRO met Rusland als onderwerp. Ik zat daar niet als reclamemaker of reiziger, ik zat daar als journalist. In de journalistiek ben je op zoek naar zaken die ertoe doen en naar veranderingen. Vaak zijn de dingen waar journalisten geïnteresseerd in zijn, niet prettig. Sla maar eens een willekeurige krant open en tel het aantal positieve berichten. Je zult er niet veel tegenkomen.

Ik snap het wel dat jullie met die vraag zitten. Jullie komen namelijk uit Rusland, het paradijs van de goednieuwstelevisie! De eerste maanden van de kredietcrisis kregen de Russische zenders instructie het woord crisis niet te gebruiken, tenzij het over Amerika ging. Na de aanslagen in de metro van Moskou duurde het drie uur voordat het nieuws er serieus aandacht aan besteedde.

Het is nog een reliek uit de Sovjet-Unie om het naar buiten brengen van treurige, maar nieuwswaardige feiten, te beschouwen als het tonen van vuile was. En helaas is dat na een korte periode van persvrijheid in de jaren negentig, nu weer zo. De Russische collega’s die nog dapper genoeg zijn om de waarheid op te schrijven worden geïntimideerd in het beste geval en vermoord in het slechtste geval.

Sommige klagers ondertekenden hun brief met ’Patriot’. Maar de echte patriotten zijn de mannen en vrouwen die in mijn serie en in de stukjes voor Trouw zo dapper zijn geweest om eerlijk te vertellen hoe het is. Een 80-jarige op een demonstratie. Een vrouw die vertelt over een journalist die ernstig in elkaar werd geslagen omdat hij schreef over illegale boomkap door de lokale regering. Een moeder wier zoon zich had opgehangen omdat hij de ontgroeningen in het leger niet meer aankon.

Dit zijn de mensen die begrijpen dat je problemen niet moet wegstoppen, maar juist naar buiten moet brengen. Dit zijn de mensen die iets willen veranderen.