Wandelen met het hoofd naar beneden

Iets meer inhoudelijke begeleiding bij het bekijken van de berm kan geen kwaad. De ’Planten-kijk-wandel-gids’ van Ton Denters biedt uitkomst.

Zelfs wandelaars die goed om zich heen kijken, missen veel. Wie blijft er stilstaan bij de gele ganzenbloem, oeverkruid en beenbreek? Om over het ruig klokje, daslook en straatwolfsmelk nog maar te zwijgen. Met de nieuwe ’Planten-kijk-wandel-gids’ van Ton Denters komt daaraan misschien een einde. Niet dat er voortaan bij elke pol moet worden halt gehouden, maar iets meer inhoudelijke begeleiding bij het bekijken van de berm kan geen kwaad.

Denters heeft daarom 25 botanische tochten beschreven, met maar liefst 560 speciale kijkpunten. Ze liggen verspreid door het land en geven een goed beeld van de verscheidenheid van de Nederlandse flora. De verdeling is niet gelijkmatig. De gebieden met een rijke flora springen er uit: de duinen, het rivierenland en Zuid-Limburg zijn oververtegenwoordigd. De aard van de kijkpunten is verschillend, meestal gaat het om groeiplaatsen van bijzondere soorten, maar soms wordt er ook landschappelijke informatie gegeven.

Denters heeft met zijn gids een vervolg geschreven op het werk van Frederik Willem van Eeden die in 1886 ’Onkruid; Botanische wandelingen’ publiceerde. Hij was aan het eind van de 19de eeuw een van de eersten die natuur breed onder de belangstelling van mensen wist te brengen. In een apart hoofdstuk heeft Denters een ’in memoriam’ geschreven voor de soorten die nog wel in de gids van Van Eeden voorkwamen, maar inmiddels uit Nederland zijn verdwenen. Hij neemt afscheid van het geel blaasjeskruid (na 1983 niet meer gezien), het gevlekt biggenkruid (sinds 1925 verdwenen) en viltzegge (heeft de Tweede Wereldoorlog niet overleefd).

Denters, die bij het Nationaal Herbarium werkte, heeft een voorliefde voor ’stadsnatuur’, zo liet hij in zijn eerdere boeken ’Van Muurbloem tot straatmadelief’ en ’Stadsplanten’ zien. Die liefde komt terug in de nieuwe gids, met een botanische wandeling dwars door Amsterdam.

De gids met prachtige kleurenfoto’s en goede wandelkaarten telt 375 bladzijden van luxe kwaliteit. Hij is dus te zwaar om mee op pad te nemen. Maar gelukkig is Denters daar ook achter gekomen. Bij het maken van tochten is het handig over een losse kaart met soortenbeschrijving te beschikken. Daarom heeft hij een speciale website ingericht, waarop de wandelingen apart zijn te downloaden.