Mantelzorger kan demente vriend nu op afstand volgen

utrecht – - Veel mensen met dementie hebben een onstuitbare drang om te wandelen. Dankzij een global positioning system, kortweg gps genoemd, hoeven mantelzorgers niet steeds mee te lopen. Met een speciaal gps dat mensen met dementie bij zich dragen, kunnen mantelzorgers de gangen van hun vriend of echtgenoot nagaan wanneer die op stap gaan. Ze loggen daarvoor in op een website.

Het systeem vormde voor Ali Delhaas (69) een uitkomst in de tijd dat ze haar man met dementie verzorgde. „Ik bleef aan het wandelen”, verzucht Ali Delhaas. „Ik was bang dat mijn man naar de rijksweg zou lopen, dus ik durfde hem niet alleen te laten gaan.”

Totdat Delhaas op televisie iets zag over een gps-systeem toegesneden op mensen met dementie. Ze haalde het apparaat direct in huis. „En als hij dan ging wandelen, stopte ik snel het gps in zijn jaszak. Zodra hij de deur uit was, startte ik vliegensvlug de laptop op. Ik kon zien dat hij het hele dorp rondliep. Nooit hoefde ik hem te gaan zoeken. Het gps was goed voor mijn gemoedsrust.”

Volgens Anne Margriet Pot, hoofd Programma Ouderen bij het Trimbos Instituut, biedt het gps veel voordelen voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. „De mantelzorgers hebben meer rust. Als iemand lang wegblijft, kunnen ze kijken waar hij uithangt. En de patiënten hebben meer vrijheid. Al vinden sommigen dat hun autonomie wordt aangetast doordat ze steeds in de gaten worden gehouden. In zo’n geval zou ik het systeem niet adviseren.”

Wel bleek uit het onderzoek van Pot en haar collega’s dat de dekkingsgraad van het speciale gps nog zou kunnen verbeteren: wie nu te ver een bos in dwaalt, is niet meer te traceren. Ook zou het apparaat gebruiksvriendelijker kunnen worden. „Sommige mensen vonden ’m te zwaar, anderen klaagden dat de batterij snel leeg was”, zegt Pot. „Maar ik verwacht dat daar in de toekomst oplossingen voor komen. De eerste mobiele telefoon zag er immers ook niet uit.”

De nieuwste apparaten zijn trouwens al moderner dan de exemplaren die in het onderzoek werden gebruikt. Er zijn al apparaten getest die ook een ’breng me thuis’-knop hebben. Als iemand met dementie daarop drukt, wijst het apparaat hem als een soort TomTom de weg naar huis. Er bestaan zelfs nog completere apparaten die – naast een gps – ook een geheugensteun hebben voor de mensen met dementie en waarschuwingsfunctie. ’De deur staat nog open’, klinkt het dan bijvoorbeeld.

In Nederland is bij ongeveer 110.000 mensen de diagnose dementie gesteld. Daarnaast lijden er naar schatting nog 120.000 mensen aan dementie bij wie de ziekte nog niet is gediagnosticeerd. Naar verwachting zal het aantal dementerende mensen in de toekomst sterk groeien, tot 500.000 patiënten in 2050.

Een hulpmiddel als het gps dat door het Trimbos Instituut is onderzocht, is vooral geschikt voor mensen met beginnende, lichte dementie. In die fase kan het toestel mantelzorgers werk en vooral zorgen, uit handen nemen.