Hervormingen onvermijdelijk

Twintig procent aan besparingen is relatief makkelijk te vinden in de woningmarkt. Een veel groter voordeel is echter de welvaartswinst van miljarden euro’s die behaald kan worden door de bezem te halen door het verstikkend stelsel van woningsubsidies en huurtoeslagen. De commissie ’wonen’ meent dat de markt slecht functioneert en een ’vergeten hervormingsdossier’ is.

De politieke partijen die het mes willen zetten in de hypotheekrenteaftrek zien hun opvatting waarschijnlijk bevestigd in de analyse. Maar in de vijf varianten wordt wel steeds een verband gelegd met bezuinigingen op de huurtoeslag van bewoners en subsidiëring van huurwoningen én hogere huren. Vooral de linkse partijen leggen die relatie op voorhand niet.

Alle opties kunnen per 2015 minstens 2,5 miljard euro opleveren. Een variant, met een mogelijke opbrengst van 5 miljard in 2015, stelt de eigen woning gelijk aan andere vermogensvormen. Daarnaast gaat de maximale huur in de aantrekkelijkste regio’s omhoog. Een andere variant gaat ook uit van hogere huren, met daarnaast een beperking van de hypotheekrenteaftrek: maximaal aftrekpercentage van 42 en een hypotheekschuld van maximaal 500.000 euro. Deze variant levert 3 miljard op in 2015 en 6,5 miljard in 2020. De huizenprijzen dalen dan naar verwachting met 9 procent.

Andere varianten leveren meestal meer op dan de gezochte 2,5 miljard. De gevolgen voor de huizenprijzen zijn dan ook groter, tot zelfs min 13 procent bij het verdwijnen van de hypotheekrenteaftrek de komende dertig jaar. Daar tegenover staan wel zogenoemde ’welvaartswinsten’, omdat de woningmarkt beter gaat functioneren. Deze worden geschat op 4 tot 8 miljard euro in 2020.