Patiënt moet meer betalen

De grootste winst kan worden behaald bij de ziekenhuiszorg. Daar wordt jaarlijks maar liefst 33 miljard euro uitgegeven. Hier hebben de ambtenaren slechts twee verschillende scenario’s bedacht, en allebei leiden ze uiteindelijk tot kostenbesparing door meer, en vooral betere, marktwerking.

De ambtenaren waarschuwen dat de groei er alleen uit kan als het niet meer vanzelfsprekend is dat nieuwe vondsten in het zorgpakket gaan. Ook zijn er mogelijkheden om burgers kostenbewuster te maken, bijvoorbeeld door een verhoging van het eigen risico van 250 naar 775 euro of een eigen bijdrage per huisartsconsult van 5 euro.

Voor een andere inrichting van de groeiende AWBZ-zorg hebben de ambtenaren meer varianten bedacht. Toch is hier maar één conclusie: de enige manier om te snijden in de 20,8 miljard euro aan zorg voor ouderen, langdurig zieken en gehandicapten is door mensen minder rechten op zorg te geven of meer zelf te laten betalen.

De opvallendste mogelijkheid daarvoor is het niet meer vergoeden van AWBZ-zorg voor mensen met een IQ van tussen de 70 en de 85. Zwakbegaafden of verstandelijk gehandicapten hebben op basis van hun lage IQ recht op ondersteuning. Waar die grens internationaal vaak op de 70 ligt, geldt in Nederland een norm van 85. Dat kan er wel weer toe leiden dat deze mensen elders ondersteuning gaan zoeken – wat alsnog geld kost.

Er zijn drie scenario’s voor het zorgvuldiger omgaan met geld. Daarbij wordt de verantwoordelijkheid vooral gegeven aan achtereenvolgens de burgers zelf, de gemeenten en de verzekeraars. Maar zoals ook de ambtenaren schrijven: wat dat oplevert, is onzeker.