Voor heroverwegen is er gelukkig nog zoiets als de politiek

Gelukkig is er nog zoiets als de politiek. Want hoe belangrijk de brede heroverweging, die het vierde kabinet-Balkenende in september van het vorig jaar in gang zette, ook is, zonder een politiek proces valt van al die ambtelijke voorstellen en ideeën geen consistent beleid te maken. Wat nu nodig is, is de botsing en de belangenafweging in de politieke arena.

De inventarisatie van mogelijke bezuinigingen op de overheidsuitgaven, vastgelegd in negentien rapporten die gisteren naar de Tweede Kamer zijn gestuurd, bevat soms creatieve, soms al langer bestaande ideeën.

Het is een waardevolle operatie geweest, met name door de gekozen systematiek. Gevestigde belangen en traditionele denkwijzen werden zoveel mogelijk uitgesloten door de ambtelijke werkgroepen samen te stellen uit ambtenaren die niet direct bij het te beoordelen beleidsterrein betrokken zijn.

Bovendien werd er nu eens niet uitgegaan van een indeling per ministerie, maar werden onderwerpen gebundeld naar maatschappelijk veld. Een meer integrale en onafhankelijke beoordeling werd daardoor mogelijk.

Deze rapporten vormen het gemakkelijkste deel van de operatie die ertoe moet leiden dat de overheidsbegroting weer dusdanig gezond wordt, dat ook op langere termijn sprake is van houdbare overheidsfinanciën.

Het veel moeilijker deel begint nu de campagne voor de Kamerverkiezingen van 9 juni op het punt van losbarsten staat.

Van de politiek kan immers, anders dan van ambtenaren, gevraagd worden ook naar de gevolgen van immense bezuinigingen te kijken en zo tot een integrale afweging te komen. Een afweging, waarin niet alleen de bezuinigingsopbrengst centraal staat, maar waarin ook effecten en belangen een rol spelen.

Daarvoor zijn politieke partijen nodig met een brede visie op mens en samenleving. Partijen die verantwoordelijkheid willen nemen, zonder uitsluitend een specifiek belang te vertegenwoordigen.

Met eenvoudige slogans over ’het schrappen van linkse hobby’s’ of ’laat de rijken de crisis betalen’ is dit land niet geholpen. De gisteren gepubliceerde rapporten tonen aan dat er een bezuinigingsbeleid op vele terreinen nodig zal zijn. En dat de burger links- of rechtsom de gevolgen zal voelen.

Aan de politici de taak de keuzes te maken en daarvoor een draagvlak te creëren.