Fragiel Irak zet met derde verkiezingen opnieuw een goede stap

Het ligt voor de hand somber te zijn over Irak. De verkiezingen van afgelopen zondag werden ontsierd door aanslagen, die tientallen mensen het leven hebben gekost.

Een nieuwe regering liggen ogenschijnlijk onoplosbare problemen te wachten, zoals de positie van Kirkoek en Koerdistan, de verdeling van het oliegeld, en de spanning over de invloed van Iran of de wens onder sommige sjiieten een eigen regio te creëren. Irak is inderdaad nog lang geen stabiel land.

Er zijn echter voorzichtige tekenen van normalisering. Bij de verkiezingen voor regionaal bestuur in Irak, vorig jaar, verloren sektarische extremisten al aan invloed. Er wonnen partijen, zoals die van de sjiitische premier Al-Maliki, die stapje voor stapje willen proberen de scheidslijnen tussen religieuze en etnische groepen te overbruggen. Ook ditmaal lijken partijen het goed gedaan te hebben die een meer gematigde koers varen.

Belangrijk is bovendien dat de opkomst behoorlijk goed was, en vooral dat ook veel soennieten hebben gestemd. Dat is bemoedigend, want de uitsluiting van een deel van hun vertegenwoordigers op grond van vroegere betrokkenheid bij het regime van Saddam Hoessein had onder hen veel kwaad bloed gezet. Ook waren zij kennelijk niet afgeschrikt door dreigementen van soennitische extremisten met aanslagen. Dat getuigt van veel moed.

Het stemgedrag van de soennieten verschilt in ieder geval fors met vijf jaar geleden. Toen boycotten de meeste soennitische Arabieren de stembusgang en moesten ze daarna jarenlang toekijken hoe sjiieten en Koerden onevenredig veel invloed uitoefenden in het centraal bestuur in Bagdad. Ditmaal hebben soennieten in ieder geval de kans gegrepen een grotere rol te spelen in de politieke besluitvorming.

Dat is des te belangrijker nu het moment nadert dat buitenlandse troepen zich gaan terugtrekken uit Irak. Het vermogen van Iraakse politici, kiezers en gewapende groepen om zelfstandig met elkaar tot een vergelijk te komen, zal zwaar op de proef worden gesteld. De formatie van een nieuw kabinet zal dan ook vrijwel zeker weken, zo niet maanden duren.

De politieke situatie in Irak blijft hoe dan ook nog jaren fragiel. Toch is zondag opnieuw een stap gezet. Er zijn nu voor de derde keer serieus te nemen verkiezingen gehouden in een regio waar democratie bepaald niet de norm is. Dat alleen al is een prestatie van formaat en reden voor optimisme.