Kieswet laat te weinig ruimte voor stemmen zonder paspoort

amsterdam – - Het CDA wil nog voor de landelijke verkiezingen van 9 juni een oplossing voor kiezers die zich niet kunnen legitimeren, maar wél overduidelijk de persoon zijn die op het stembiljet is vermeld. „De kieswet valt in de praktijk onrechtvaardig en onbillijk uit”, motiveert CDA-Kamerlid Jan Schinkelshoek.

Ook bij Trouw is een aantal berichten binnengekomen van teleurgestelde of boze mensen die vorige week bij de gemeenteraadsverkiezingen dolgraag hadden willen stemmen, maar die dat niet is gelukt omdat ze de juiste papieren niet bij zich hadden. Oud-hoofdredacteur Jan Greven werd bij voornaam begroet, maar kon niet voor zijn vrouw stemmen omdat hij haar rijbewijs of paspoort niet bij zich had. Een deels invalide echtpaar op leeftijd keerde onverrichter zake huiswaarts; hun paspoorten waren verlopen. En het Noord-Hollands dagblad maakte melding van een voorzitter van een stembureau die zijn eigen vrouw moest vragen haar identificatie op te halen zodat ze kon stemmen.

„De situatie is helemaal dichtgespijkerd”, constateert Schinkelshoek, wijzend op de wet, die voorschrijft dat kiezers een legitimatie tonen. Die regel is ingesteld omdat mensen niet meer per se in hun eigen stembureau hoeven te stemmen; dat mag nu overal. Hoe begrijpelijk Schinkelshoek die eis ook vindt, nu bekenden zich tegenover elkaar moeten gaan legitimeren, maakt dat op hem een ’legalistische, formele indruk’.

Bij de kiesraad komen er volgens een woordvoerster ook signalen binnen dat de wet als te strikt wordt ervaren, maar bij gebrek aan centrale registratie, kan ze niet zeggen op welke schaal zich dit heeft voorgedaan. Gelet op de tijd die een wetswijziging kost, is het volgens haar alleen al technisch onmogelijk dat dat nog voor 9 juni gebeurt.

Schinkelshoek pleit voor een tussenoplossing. Misschien kan, oppert hij, demissionair staatssecretaris Bijleveld een brief aan de gemeenten schrijven dat ze soepel mogen omgaan met de identificatieplicht als het de leden van het stembureau overduidelijk is wie ze voor zich hebben.