President Piñera van Chili had zich een betere start gewenst

Chili krijgt vandaag een nieuwe president. Die beloofde veel, maar alles staat op losse schroeven door de aardbeving, twee weken geleden.

Geen vlaggen, toeters en bellen vandaag bij de inauguratie van de 60-jarige Sebastián Piñera als nieuwe president van Chili. Dat zou ongepast zijn, ruim twee weken na de aardbeving waarbij bijna driehonderd Chilenen de dood vonden, en nog honderden worden vermist.

Als zakenman en miljardair had Piñera liever groots uitgepakt. Maar de ingestorte gebouwen, een verwoeste infrastructuur en een nationaal trauma is de eerste erfenis waar de president mee te maken krijgt. Zijn voorganger, de centrum-linkse Michelle Bachelet zei afgelopen week dat hiermee minstens drie jaar gemoeid zullen zijn.

„Prioriteit nummer één voor depresident is nu wederopbouw”, stelt Chili-deskundige en politicoloog aan de universiteit van Leiden Patricio Silva. „Al zijn andere beloftes – dat zijn er heel wat – worden plotseling een stuk minder belangrijk. De centrum-rechtse Piñera zal veel sociale programma’s moeten opzetten. Dat kan hem sympathie opleveren bij zijn politieke tegenstanders, de socialisten. ”

De president beloofde in zijn campagne voor de bevolking van bijna 17 miljoen mensen maar liefst één miljoen nieuwe banen, een economische groei van zes procent en in maart een flinke bonus voor de armen. Silva: „Hij heeft het zichzelf moeilijk gemaakt, wellicht te moeilijk. Maar dat past ook bij hem, hij eist veel van zichzelf.”

De ’gewone Chileense jongen’ uit de middenklasse werkte zich na een briljante studie economie op tot zakentycoon. Als eigenaar van Chilevisión, een Chileens televisiestation, en als aandeelhouder van vliegtuigmaatschappij LAN-airlines werd hij miljardair. Zoals beloofd in de campagne, verkocht hij zijn aandelen toen hij de verkiezingen won.

Volgens Silva zullen de burgers vanwege de ramp niet snel klagen als Piñera zijn beloftes niet waar maakt. „De bevolking probeert er voor elkaar te zijn. De inzamelingsactie ’Chili helpt Chili’, waarbij Chileense burgers ruim 42 miljoen opbrachten, toont duidelijk dat een soort patriottisme is ontstaan. Na zo’n ramp zullen de Chilenen niet snel klagen over de kleine gebreken.”

Het zal volgens Silva voor Piñera niet makkelijk zijn om de populaire Bachelet te overtreffen. Voor veel Chilenen was zij een nationale held. Haar verleden wekte sympathie op bij de Chileense bevolking: de ex-president werd onder het dictatoriale bewind van Pinochet in de jaren zeventig en tachtig gemarteld.

In haar najaren struikelde Bachelet bijna over een veel te duur transportsysteem voor de hoofdstad Santiago. Piñera zal daarvoor een oplossing moeten vinden. Ook de vakbonden kunnen hem nog dwarszitten: als arbeiders in de koperindustrie, Chili’s grootste exportsector, massaal gaan staken, kan Piñera fluiten naar economische groei. De workaholic zal vast van plan zijn zich te bewijzen als staatshoofd, na twee decennia links bewind. Maar, zo zegt Silva, Piñera moet wel onthouden dat Chili een land is, en geen bedrijf.