’Griek heeft reden boos te zijn’

Griekse arbeiders gaan weer de straat op. Maar de vakbonden onderhouden nauwe banden met de politiek. Kunnen ze wel iets uitrichten?

Eerst staken, dan praten is de traditie in Griekenland. In het voor- en najaar gaan de grootste vakbonden van Griekenland, de arbeidersbond GSEE en de ambtenarenbond Adedy, altijd de straat op. „Vakbonden leggen hun eisen tijdens dat soort ceremoniële demonstraties op tafel”, vertelt Angelos Avgoustidis.

Avgoustidis heeft een proefschrift geschreven over de Griekse vakbondsgeschiedenis. Hij doceerde tot een aantal jaar geleden vakbondsgeschiedenis aan de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam en is inmiddels teruggekeerd naar Griekenland waar hij werkzaam is als ambtenaar.

Sinds premier George Papandreou bezuinigingen heeft aangekondigd, waaronder het bevriezen van ambtenarenlonen en het verhogen van de btw, organiseren de bonden bijna wekelijks een actie.

Sommige Grieken zetten vraagtekens bij de effectiviteit van dit soort acties. De vakbonden GSEE en Adedy onderhouden stevige banden met de socialistische regeringspartij Pasok. De huidige demonstraties tegen de aangekondigde bezuinigingsmaatregelen zouden slechts voor de bühne zijn en geen effect sorteren vanwege de nauwe banden met de politiek. Die boosheid werd vorige week geuit door een militante demonstrant. Tijdens een demonstratie viel hij de voorzitter van de GSEE aan omdat de vakbond niet genoeg zou opkomen voor de Griekse arbeiders die veel loon moeten inleveren.

„Dat Griekse vakbonden niet onafhankelijk zijn, is onzin”, zegt Avgoustidis. „In Griekenland bestaat, net als in Nederland, een soort verzuild systeem. De bonden opereren volledig onafhankelijk van de partij. In Engeland is het toch ook niet zo dat vakbonden geen actievoeren en eisen stellen omdat Labour regeert?” Er is één uitzondering, meent Avgoustidis. „De ’communistische’ vakbond trekt volledig samen op met de partij. De demonstraties die zij organiseren, zijn vaak ook gewelddadiger van aard.”

De historicus heeft het idee dat steeds meer Grieken zich achter de acties van de bonden scharen. „De Grieken weten dat er iets moet gebeuren. Voordat Papandreou zijn bezuinigingsmaatregelen aankondigde, was driekwart van de Grieken tegen acties. Totdat bekend werd hoe diep de maatregelen zouden doorwerken in het ’gewone’ leven. Veel meer Grieken gingen de straat op dan verwacht.”

Voor Avgoustidis gaan de maatregelen, die volgens hem vooral opgelegd zijn door Brussel, te ver. „Sommige mensen moeten alles bij elkaar wel 24 procent van hun loon inleveren. Het oorspronkelijke idee van Papandreou deugt. Hij wil orde op zaken stellen in het land door belastingontduiking tegen te gaan. Het land moet weer betrouwbaar worden, of zoals we hier zeggen: Papandreou wil van Griekenland het Denemarken van het Zuiden maken.”