Artsenorganisatie KNMG vreest uitholling van euthanasiepraktijk

Ouderen die klaar zijn met leven moeten met hulp waardig kunnen sterven, vindt de initiatiefgroep ’Uit vrije wil’. Artsen zijn niet blij met het initiatief. Zij vrezen een tweede ’euthanasieroute’.

Artsenorganisatie KNMG vreest uitholling van de huidige euthanasiepraktijk als er een ’tweede weg’ komt naar levensbeëindiging. De KNMG voorziet dat een patiënt, als diens behandelend arts vindt dat niet is voldaan aan de zorgvuldigheidseisen die wettelijk gelden bij ’normale’ euthanasie of hulp bij zelfdoding, alsnog via die tweede route hulp kan krijgen om zijn leven te beëindigen.

Dit stelt de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst in een reactie op de handtekeningenactie van de initiatiefgroep ’Uit vrije wil’. Deze groep wil bewerkstelligen dat zeventig-plussers die niet ziek zijn, maar hun leven als voltooid beschouwen, met deskundige hulp een einde aan hun leven maken.

Hulp bij zelfdoding is nu strafbaar. In de euthanasiewet is voor artsen een uitzondering gemaakt. Als zij zich houden aan de zorgvuldigheidseisen in die wet, zijn zij niet strafbaar.

De euthanasiewet bepaalt onder meer dat sprake moet zijn van een vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiënt en van ondraaglijk en uitzichtloos lijden. Daarbij moet het gaan om medisch classificeerbare lichamelijke of psychische ziekten of aandoeningen. Existentieel lijden van mensen die ’klaar’ zijn met het leven valt nadrukkelijk niet onder de euthanasiewet.

De initiatiefgroep vindt dat ook deze mensen geholpen moeten kunnen worden. Daartoe moeten speciale hulpverleners (in beginsel geen artsen) worden opgeleid. Net als bij ’normale’ euthanasie moet aan bepaalde zorgvuldigheidseisen worden voldaan. Alleen dan is de hulp niet strafbaar.

Eugène Sutorius, lid van de initiatiefgroep en hoogleraar strafrecht in Amsterdam, vindt dat de KNMG het huidige initiatief aan zichzelf te wijten heeft. „In 2004 adviseerde de commissie-Dijkhuis aan de KNMG om artsen verantwoordelijk te maken voor de hulp aan mensen die klaar zijn met het leven. Dat rapport is in een diepe la beland. De KNMG vindt het niet een taak voor artsen. Diep in m’n hart vind ik nog steeds van wel. Dan hou je het in één hand.”

Sutorius is niet bang voor uitholling van de euthanasiewet: „Als artsen hun werk goed doen, is er geen tweede route naar levensbeëindiging. Dan bieden ze hun hulp als aan de zorgvuldigheidseisen is voldaan, of ze bieden die hulp niet, omdat aan de eisen niet is voldaan.

„Het probleem ontstaat pas als artsen een verzoek niet willen horen. Dat komt nogal eens voor. Maar de hulpverleners zullen altijd moeten nagaan of een patiënt de euthanasiewet probeert te omzeilen. Mensen die ernstig lichamelijk of psychisch lijden horen bij een arts thuis, niet bij onze hulpverleners.”