Eskimo van weleer geeft met een plukje haar zijn DNA prijs

Genetici hebben het beeld herschapen van een eskimo die vierduizend jaar geleden in Groenland leefde. Een plukje haar volstond.

Opnieuw is het erfelijk materiaal van een mens ontrafeld, maar nu van iemand uit een grijs verleden: een eskimo van de Saqqaq-cultuur, de eerste bewoners van Groenland. Restanten van de man kwamen uit de permafrost, en waren bewaard in een museum. Nu is zijn hele genoom gedistilleerd uit een bosje haar, en daar valt wat uit te lezen: bijvoorbeeld dat de man aanleg had om kaal te worden.

Oud DNA is altijd verontreinigd door ’gast-DNA’, van bacteriën en schimmels én de menshanden die eraan zaten. Dat geldt vooral voor erfelijk materiaal uit botten of huid, haren zijn nog het meest zuiver. Het plukje van de eskimo bevatte voor meer dan 84 procent eigen DNA.

Genetici in verschillende labs plozen monsters ervan twintig keer uit, en presenteren vandaag in Nature samen het genoom van Inuk, wat man betekent. Uit duizenden kleine variaties in de trits bouwstenen kunnen zij enkele eigenschappen van hem aflezen, en waar zijn voorouders oorspronkelijk vandaan kwamen. Daar bakkeleien paleontologen in het geval van de Saqqaq nogal over.

Inuk was een man met een donkere huid, bruine ogen, dikke, donkere haren, een droge variant oorsmeer, bloedgroep A+, een postuur toegesneden op het koude klimaat. En aanleg voor een kale kop.

Waren de Saqqaq nazaten van vroegere mensen in Noord-Amerika, of van de Inuit, zoals veel paleontologen aannamen? Nee, Inuks DNA verraadt dat zijn volk afstamt van inwoners uit het oosten van Siberië. Die oorsprong verklaart ook de in Aziatische stijl gebogen voortanden. Dus moeten deze eskimo’s niet zo lang geleden –rond 5000 jaar terug– de Beringstraat zijn overgestoken.

Een commentator juicht in Nature om de geavanceerde technieken waarmee genetici de mens van toen uit zijn DNA kunnen boetseren. Maar hij beseft dat de permafrost hier een geweldig cadeau achterliet; het zal een toer worden om van vroege mensen uit warmere streken ook zo’n ongeschonden genetische nalatenschap te vinden.