’De boodschapper’ raast als een wervelwind over het toneel

‘De boodschapper’, vanaf 13 jaar, van BEER muziektheaterproducties, is te zien: 10/2 in Amstelveen, 12/2 in Arnhem, 28/2 in Amsterdam. Tournee t/m 31/3. Info: www.muziektheater.nl/beer

De twee vertellers in de voorstelling ’De boodschapper’, naar het gelijknamige boek van Kader Abdolah, vormen een spannend contrast met elkaar. Peter Faber staat als een huis en in zijn diepe stem klinkt een ver verleden door. Hij is de man die alles gezien heeft en nergens meer van op kijkt. Vera Ketelaars loopt in het begin van de voorstelling als een stampvoetende tiener om hem heen. Zij legt zich nergens bij neer, en al helemáál niet bij onrecht en wreedheden! Zij staat midden in het hier en nu en is soms ronduit drammerig, maar kan ook onverwacht gevoelig uit de hoek komen. Zo belichamen de twee het conflict tussen eeuwenoude tradities en het verlangen naar verandering en een nieuwe tijd.

BEER muziektheaterproducties maakte eerder een kleurrijke bewerking van Abdolah’s boek ’Het huis van de moskee’. In ’De boodschapper’ kiest regisseur Aike Dirkzwager voor een overzichtelijke enscenering met een pianist, twee vertellers en wisselende videoprojecties.

Kader Abdolah’s boek is ingedeeld in een groot aantal korte paragrafen, de voorstelling vertelt juist één aaneengesloten verhaal. Op stevige pianomuziek raast dit verhaal als een wervelwind over het toneel.

De vlot geschreven tekst van Helmert Woudenberg bestrijkt de jeugd van Mohammed in Mekka die als profeet de strijd aanging met de gevestigde orde, verteld vanuit het perspectief van zijn geadopteerde zoon Zaid. Mohammed wilde de inwoners van de stad behoeden voor de ondergang en hun levensstijl in andere banen leiden. De rechten van slaven, vrouwen en kinderen liggen hem na aan het hart en al tijdens zijn leven kreeg hij de status van machtig politiek leider.

’De boodschapper’ plaatst tradities in de tijd waarin zij ontstonden. Zo was polygamie een praktische oplossing in oorlogstijd: veel mannen sneuvelden en lieten vrouw en kinderen alleen achter. Samen genoten meerdere vrouwen in ieder geval de bescherming van één man.

Bij het verhaal over Aisha draaien de rollen tussen de vertellers plotseling om. Juist de man vraagt zich af hoe dit mogelijk is: een meisje van negen jaar uithuwelijken aan een volwassen man? Maar de vrouw ziet het anders: misschien kreeg zij de ruimte om rustig op te groeien en is zij van Mohammed gaan houden?

Dit soort momenten, die inzoomen op details, brengen even rust in de voorstelling en daar zouden er meer van mogen zijn. ’De boodschapper’ stort een enorme hoeveelheid informatie over het publiek uit, maar de jongeren in de zaal luisteren ademloos. Af en toe spreekt Faber in het Arabisch en dat sorteert effect: enkele jongeren stoten lacherig hun buurman of buurvrouw aan. Maar even later zijn ze weer stil, en lijken ze het verhaal in zich op te zuigen.