Tien vragen over de ov-chipkaart

Rotterdam – ’proeftuin voor de ov-chipkaart’ – schaft vandaag de strippenkaart af. Niet alleen in metro, ook in bus en tram is enkel nog de ov-chipkaart geldig. Trouw geeft antwoord op tien vragen.

Waarom bestaan chippen en strippen niet naast elkaar?

„Het is duur en onoverzichtelijk om twee systemen naast elkaar te laten bestaan”, vindt Nicky Jansen van het Rotterdamse vervoersbedrijf RET. „Bovendien is het eerlijker dat reizigers met de ov-chipkaart per kilometer betalen en niet – zoals met de strippenkaart – per zone. Zones verschillen in grootte, waardoor je in de ene stad verder met twee strippen kunt reizen dan in de andere.”

Helaas is betalen per kilometer niet eerlijker: kilometertarieven verschillen immers per stad. Decentrale overheden stellen de tarieven vast, waardoor een kilometer in Amsterdam 10,4 cent kost, in Rotterdam 12 cent, en in sommige steden zelfs 14 cent. De regio rond Nijmegen spant de kroon: daar waren de zones oorspronkelijk groot, dus konden reizigers met twee strippen een flink eind vervoerd worden. Reizigers betalen daar met hun ov-chipkaart vijftien tot twintig procent meer.

Hoe weet ik zeker dat ik niet word beduveld?

Hoe weet ik zeker dat er niet tien euro wordt afgeschreven als ik maar voor een euro gereisd heb? Jansen: „Bij het in- en uitchecken ziet u rechts op het apparaat hoeveel saldo er nog op de kaart staat. Op internet kunt u inloggen op www.ov-chipkaart.nl, waar u de laatste transacties kunt uitdraaien.” Die kunnen ook worden bekeken bij loketten van vervoersbedrijven.

Wilt u verhaal halen, dan kan dat door een formulier te vragen bij het loket van het vervoersbedrijf of door op de website aan te geven waar en wanneer u gereisd hebt en wat u daarvoor betaalde. U kunt zelf een nauwkeurige berekening maken. Overal geldt hetzelfde opstaptarief van 78 cent. Daarbij geldt een wisselend kilometertarief, dat tot honderd meter wordt afgerond.

Als ik mijn ov-chipkaart verlies, kan-ie dan worden misbruikt?

Een persoonsgebonden ov-chipkaart kunt u bij verlies onmiddellijk laten blokkeren. Bij een anonieme kaart kan dat niet, dat saldo bent u kwijt.

Wat kan ik met mijn ov-chipkaart in Groningen?

Nog niets, daar gebruikt u nog gewoon de strippenkaart. Het chipkaartsysteem is begonnen in ’kraamkamer’ Rotterdam en wordt langzaam uitgerold over de rest van Nederland. Naast Groningen en Drenthe is de ov-chipkaart ook nog niet ingevoerd in Zeeland, Limburg, de Achterhoek en delen van Brabant.

Levert de ov-chipkaart vertraging op bij het uitstappen?

Dat kan, maar hoeft niet: de reiziger kan in tram of bus al uitchecken als hij onderweg is naar zijn eindhalte. Voor metropoortjes komt het wel voor dat zich opstoppingen vormen.

Wat als ik verder reis dan er geld op mijn kaart staat?

Bij vervoersbedrijf RET is het mogelijk om vier euro ’rood te staan’. Dat bedrag wordt zelden overschreden. Volgens Nicky Jansen bestaat het niet dat reizigers dusdanig rood staan dat het metropoortje hen tegenhoudt. Het is niet mogelijk om met een negatief saldo in te stappen.

Hoe is het met mijn privacy gesteld?

Met een anonieme of wegwerpkaart reist u anoniem. Voor de persoonsgebonden kaart geldt dat uw sporen te volgen zijn. TransLink Systems in Amersfoort, het bedrijf dat het chipkaartsysteem technisch beheert, beschikt over de persoonsgegevens. Het bedrijf geeft gegevens alleen als politie of justitie daarom vraagt.

Hoe reis ik samen op één kaart?

Niet. Een moeder met zeven kinderen is gedwongen om elk kind van een ov-chipkaart te voorzien. Wel is het mogelijk om op verschillende momenten gebruik te maken van dezelfde anonieme kaart, maar dat kan niet tegelijkertijd. Voor de moeder geldt dat ze, wanneer de kinderen niet over een eigen chipkaart beschikken, voor elk kind een wegwerpkaartje moet kopen, dat op veel plaatsen minimaal 2,60 kost, ook als de af te leggen afstand slechts vijftien cent per kind zou kosten.

Wat als ik vergeet uit te checken?

Dan wordt er maximaal vier euro afgeschreven. Dat is de borg die elke reiziger betaalt.

Hoe kan ik het beste zwartrijden?

Nicky Jansen: „Belt u straks ook naar Albert Heijn om te vragen hoe u het best een pak melk kunt stelen?

U moet gewoon betalen voor de diensten waarvan u gebruik maakt. Zwartrijden kost u 38,50.”