’Direct laaggeschoold werk doen, is slecht voor vluchtelingen’

Vluchtelingen in Heerlen mogen (deels) op kosten

Een e-mail van een vrijwilliger van VluchtelingenWerk, anderhalf jaar geleden, zette Riet de Wit aan het denken. De afzender van het bericht wees de SP-wethouder uit Heerlen op het bestaan van de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF. De vraag aan De Wit was vervolgens: „Is dat wat voor jullie?”

Sindsdien is er contact tussen de gemeente Heerlen en de stichting. Dat resulteerde in een overeenkomst die beide partijen deze week sloten. Een ’unieke’ overeenkomst, zeggen ze zelf. De gemeente laat in eerste instantie vijftien vluchtelingen, die in hun geboorteland hoog zijn opgeleid, hier verder studeren onder begeleiding van UAF.

Heerlen en de stichting delen de kosten, ongeveer 6000 euro per student. De gemeente heeft geld voor maximaal 42 vluchtelingen gereserveerd. Wie geen recht heeft op studiefinanciering, krijgt van de gemeente een bijstandsuitkering. Dat is ongebruikelijk, maar voor de vluchteling noodzakelijk om zich volledig op de studie te kunnen richten.

Waarom sloeg u aan op deze e-mail?

De Wit: „Ik ken het probleem van vluchtelingen die in Nederland een baan hebben die ver onder hun niveau ligt. Zij hebben hier bijscholing nodig of taallessen, maar krijgen daar niet de tijd voor. Als zij gelijk laaggeschoold werk moeten doen, is dat slecht voor de mensen zelf en voor Nederland.”

Hoe groot is bij u de behoefte aan goed geschoolde werknemers?

„Het gemiddelde opleidingsniveau in onze regio is altijd laag geweest. Zeker sinds de mijnsluitingen is de arbeidsparticipatie slecht. We hebben vanuit de gemeente allerlei projecten om dat te veranderen. Goed opgeleide vluchtelingen kunnen we zeker gebruiken.”

Waar heeft u ze voor nodig?

„Er zijn veel banen in de ICT en automatisering. We hebben genoeg zorginstellingen die goed personeel kunnen gebruiken. Er komen steeds meer bedrijven in nieuwe energie, en in de detailhandel is altijd werk.”

Straks financiert u de opleiding van een vluchteling die na de diploma-uitreiking naar de Randstad verhuist. Kunt u dat voorkomen?

„We hebben niet vastgelegd dat iemand per se in Heerlen moet blijven wonen. Dat moet je iemand niet verplichten, vind ik. De gemeente moet gewoon zorgen dat er daarna werk is voor deze persoon. Ik heb daar alle vertrouwen in.”

In het convenant dat u heeft gesloten, staat dat de samenwerking ’moet bijdragen tot positieve beeldvorming over vluchtelingen in de gemeente Heerlen’. Is dat zo nodig?

„Nee, het is als algemene opmerking bedoeld, gericht op het publieke en politieke debat dat momenteel in Nederland wordt gevoerd. In Heerlen kennen we niet de problematiek uit de grote steden in de Randstad. We hebben hier in de gemeente een groot asielzoekerscentrum. Dat gaat prima.”

Verwacht u dat andere gemeenten uw voorbeeld zullen volgen?

„Ik hoop het. Ik zal het in ieder geval bespreken met mijn collega-wethouders uit de regio. Dit verdient navolging.”