Lantaarnaansteker

Als alles wat bestaat gedoemd is te muteren en uiteindelijk te verdwijnen, kun je niet snel genoeg leren om al die veranderingen in je leven te integreren.

De telegrafie heeft de postkoets en de postduiven vermoord, de auto de traditionele mannenhoeden en als je toch door nostalgie wordt bevangen, kun je altijd het licht uitdoen en wat kaarsen aansteken. Voor de hardnekkigste conservatieven onder ons vrees ik dat ruwe tijden in aantocht zijn.

Eergisteren werd de eerste iPad van Apple gepresenteerd. Nog geen revolutie, maar wel een extra impuls om samen met al die bestaande e-readers en Kindles de papierindustrie verder naar zijn eigen afgrond te duwen. Dat straks kranten en boeken bijna uitsluitend in elektronische vorm te lezen zijn, is niet alleen mijn eigen overtuiging, maar een onvermijdelijke en gewenste ontwikkeling.

Goed voor de bomenpopulatie, het milieu en de consument. Maar dat impliceert wel dat grote veranderingen op komst zijn. Dat tussen de digitale te uploaden krant en zijn lezers heel wat tussenstructuren gaan verdwijnen, is niet meer tegen te houden. Die grote krantendrukkerijen kunnen alvast als musea worden ingericht. De distributienetwerken kunnen zich ook voorbereiden op andere doelstellingen. En het beroep van krantenbezorger zal bij toekomstige generaties even ouderwets en verjaard klinken als voor ons het ambacht van lantaarnaansteker.

Het kan ook niet anders dan dat straks een krantenabonnement goedkoper wordt. Hoewel, je kunt ook bedenken dat voor een afwijkende prijs dagbladen bij een abonnement van twee jaar een iPad of e-reader cadeau geven. Voor de traditionele boekenliefhebber die niets van het digitale tijdperk moet hebben, worden het zware tijden. Wie gelooft nog dat de boekhandel, waar je vrolijk tussen de stapels werken slentert, niet tot uitsterven is gedoemd? De boekhandelaar wordt straks de nieuwe lantaarnaansteker van de moderne geschiedenis. En de uitgevers dan?

Als ik een van hen zou zijn en het opiniestuk van schrijver Leon de Winter gisteren in de Volkskrant had gelezen, zou ik alvast aan mijn eigen omscholing gaan denken. De Winter is van plan om zijn boeken binnenkort via een eigen site aan de man te brengen. Dus de lezer die over een e-reader, iPad of Kindle beschikt, zal niet meer naar Amazon of Bol.com kunnen surfen om zijn boeken te downloaden. Daarbij biedt deze auteur ook onderdak aan collega’s die hun werken rechtstreeks aan de lezers willen verkopen. De dure uitgeefketen wordt omzeild, de productiekosten worden drastisch omlaag gebracht en de auteursrechten (gemiddeld 10 tot 15 procent van de boekenprijs) die de schrijver in zijn zak steekt, zullen fors omhoog schieten.

Het zal niet lang duren of tot in de meeste obscure uithoeken van internet zullen nieuwe huis-tuin-en-keukenschrijvers opstaan. Iedereen schrijver! En dan zonder bij 43 verschillende uitgevers met je prul hoeven te leuren. Of je dan door het bos die ene zeldzame en precieuze boom ziet, is natuurlijk de vraag. Maar zeker is dat in de nieuwe anarchie van zelf-uitgeven en verkoop in eigen beheer, de neiging tot zelfcensuur zal afnemen. De papierenwereld wankelt, de revolutie is aanstaande.