Latijn nuttiger dan bijvoorbeeld logica?

Waarom zouden gymnasiasten ’heel veel ellendige rijtjes’ (Podium, 21-1) in het hoofd moeten stampen? Om het Grieks van Plato te kunnen vertalen, zoals een tekening bij het citaat suggereerde? Veruit de meesten lukt dat nooit. Ze hebben alleen Latijn in hun eindexamenpakket. Om Latijnse auteurs in het origineel te kunnen lezen dan?

’Snobistische nonsens’ noemde de Engelse filosoof C.E.M. Joad die eis: „De klassieke literatuur is goed, maar niet half zo goed als de onze”. Trouwens, hoeveel gymnasiasten verdiepen zich later nog in de oorspronkelijke teksten van Cicero, Livius of Vergilius? Als ze al naar die auteurs terugkeren, onderschrijven de meesten vermoedelijk wat Joad over Plato en Aristoteles opmerkte: „Die kunnen net zo goed in vertaling worden gelezen”. Hij kon het weten: „In mijn eerste twintig levensjaren heb ik vrijwel niets anders geleerd dan Grieks en Latijn, maar nu heb ik moeite met het lezen van Latijn en gaat Grieks bijna helemaal niet meer”.

„De echte waarde van dode talen schuilt niet in de bruikbaarheid maar in de moeilijkheid ervan”, concludeerde hij. „Als je ze jong onder de knie kunt krijgen, lijken de meeste opgaven waarvoor je later komt te staan, kinderspel”. Zo ver gingen de classici niet die onlangs op de Podiumpagina bejammerden dat de meeste gymnasiasten straks misschien geen klassieke fragmenten meer hoeven te vertalen. Maar ook zij prezen het bijbehorende gepuzzel aan als een superieure vorm van hersentraining, die aan ’de besten’ onder de schoolgaande jeugd niet mag worden onthouden.

Laten we aannemen dat die ’besten’ inderdaad onderwijs verdienen dat een exceptioneel beroep doet op het vermogen ingewikkelde problemen op te lossen. Dan is het nog altijd de vraag of het decoderen van Latijn daar geschikter voor is dan oefening in, bijvoorbeeld, logica, filosofie, informatica of moderne taalkunde -- of zelfs dan sommige computergames. Zolang classici dat niet hebben aangetoond, wekken ze de verdenking vooral voor eigen parochie te preken.