Wageningen laat arboretum wijken voor een stadspark

De twee arboreta van Wageningen dreigen te verdwijnen. Het moeten gewone stadsparken worden met huizen in plaats van rozen.

De Dreijen is de kleinste wetenschappelijke tuin van Wageningen. Naast het oude stadion van FC Wageningen ligt nog het Belmonte arboretum. Maar De Dreijen is de oudste: die stamt uit 1896. Beide tuinen worden in hun voortbestaan bedreigd, al is De Dreijen duidelijk het eerste aan de beurt. Wetenschap zal hier in de toekomst niet meer worden beoefend. De nationale rozentuin, de systeemtuinen met de soortenoverzichten, de vijvers met bedreigde planten: ze kunnen wat de universiteit in Wageningen betreft direct worden omgeploegd om plaats te maken voor woningbouw.

Frank Zegers, die schuin tegenover het arboretum woont, probeert te redden wat er te redden valt. Natuurlijk hoopt hij dat de twee Sequoia’s met hun zachte bast behouden blijven, en het rotslandschap uit de Pyreneeën. Maar in zijn petitie pleit hij toch vooral voor het behoud van de wetenschappelijke functie. De oproep is al door 1400 sympathisanten getekend, en hij heeft de steun van 50 hoogleraren, onder wie professor Pieter Baas, de voorzitter van de Nationale Plantencollectie.

Zegers schetst in het kort de gevaren. „De grond op de Wageningse berg is vanwege het prachtige uitzicht op de uiterwaarden van de Rijn geliefd bij projectontwikkelaars.” Tegelijkertijd stelt de universiteit dat de arboreta hun wetenschappelijke waarde hebben verloren. Proeven met planten vinden tegenwoordig plaats in gecontroleerde situaties als kassen, of op proefveldjes in de Flevopolder.

Direct naast arboretum De Dreijen moet, als de oude universiteitsgebouwen gesloopt zijn, een groene woonwijk komen met 560 woningen. De kort gesnoeide tuin van het arboretum komt straks in beheer bij Stichting Utopa, die er een soort rosarium met beeldentuin van wil maken. Ook voor arboretum Belmonte zouden zulke plannen bestaan.

Wageningen blijft op deze manier natuurlijk wel ’groene plekken’ op de berg houden, maar wat is de waarde ervan? vraagt Zegers zich met zijn actiecomité af. „De totale collectie van de twee arboreta zit in een database. Van alle planten is de herkomst bekend. Er is een groot aantal unieke collecties die een groot wetenschappelijk belang vertegenwoordigen. De arboreta zijn van grote cultuur-historische waarde”, zegt Zegers.

Hij onderstreept dat de tuinen daarnaast ook een groot actueel hebben. „Arboreta zijn de databanken van de Nederlandse boomkwekerijsector. Het is een levende bibliotheek. In de Wageningse tuinen staat nog een aantal ’moederbomen’. Kwekers maken veel te weinig gebruik van die gegevens. En datzelfde geldt voor de universiteit.”

„Je kunt als universiteit stellen dat de tuin geen wetenschappelijk waarde heeft, je kunt ook onderzoek entameren zodat de waarde weer toeneemt. In Delft werkt de universiteit samen met de botanische tuin in onderzoek naar het afvangen van fijnstof door een elektrostatisch veld. De techniek is afgekeken van de natuur. En Wageningen zou zulke linken niet kunnen leggen?”

Een aantal inwoners van Wageningen wil als de universiteit het laat afweten, een stichting in het leven roepen die in samenwerking met het Geldersch Landschap de twee arboreta zou moeten beheren.

Voor honderdduizend euro per jaar zou een wetenschappelijk medewerker het onderzoek levend kunnen houden. „Maar het zou toch te gek zijn als de universiteit deze topattractie zou laten liggen. Het arboretum kan haar visitekaartje worden!”