’We maken het karwei af’

Emily de Jongh-Elhage wil de eerste premier van het land Curaçao worden. Eerst moet ze de ontmanteling van de Nederlandse Antillen tot een goed einde brengen. „Wat hier gebeurt, is vooral erg vermoeiend.”

In het schema van Emily de Jongh-Elhage (63) is eigenlijk geen plek voor een gesprek met journalisten uit Nederland. Ze is de minister-president van de Nederlandse Antillen, maar in deze dagen is ze bovenal de leider van regeringspartij Partido Antiá Restrukturá (PAR). Vandaag zijn de verkiezingen voor het Antilliaanse parlement. En haar kiezers, beseft De Jong-Elhage heel goed, wonen híer en niet in Nederland.

Maar op de dinsdag voor de verkiezingen heeft de premier onverwacht even tijd. Ze ontvangt haar bezoek ’s middags in haar werkkamer in Fort Amsterdam. In de hoek staan twee vlaggen: de Antilliaanse en de Nederlandse. Die eerste vlag verdwijnt, dat weet Emily de Jongh heel zeker. „Het land ’De Nederlandse Antillen’ heeft geen toekomst meer.”

Op 10 oktober dit jaar moet het definitief zijn ontmanteld. Voor Curaçao en Sint Maarten betekent dat de fel begeerde autonome status binnen het koninkrijk, zoals Aruba al jaren heeft. De drie kleine eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba faan verder als een soort overzeese gemeenten van Nederland.

Voor het zover is, wacht de minpres, zoals Antillianen zeggen, nog een flinke hobbel: de verkiezingen. Maar Emily de Jongh is vol vertrouwen. „De voorstanders van de staatkundige vernieuwing wacht een glansrijke overwinning”, voorspelt de minister-president.

Het opvallende is dat De Jongh campagne voert voor verkiezingen die ze helemaal niet heeft gewild. Ze hoopte de stembusgang op te kunnen schorten om zo als laatste premier van de Antillen het licht uit te kunnen doen in Fort Amsterdam.

De Antilliaanse Raad van Advies protesteerde. Er zouden vanuit de bevolking te veel protesten komen tegen het uitblijven van parlementsverkiezingen. De oppositie had regeringspartij PAR al beschuldigd van dictatuur en het plegen van een staatsgreep.

De Jongh schreef alsnog nieuwe verkiezingen uit. „Het nieuwe parlement zal misschien negen maanden zitten. Wat nu gebeurt kost niet alleen veel geld, het is ook vermoeiend.

Maar het moet, anders zijn we ’illegaal’ bezig, zeggen de oppositiepartijen. Ze hadden trouwens niet verwacht dat ik overstag zou gaan. Daarmee stortte het door hun gecreëerde beeld van een dictator ineen.”

Waarom bent u zo zelfverzekerd over de verkiezingsuitslag? De bevolking is sterk verdeeld over de ontmanteling en de afspraken die daarbij horen.

„De vraag is: wat gaan we de kiezer vertellen? Wij vertellen hen dat we het karwei gaan afmaken. De Antillen worstelen al veertig jaar met hun toekomst en nog nooit zijn we zover gekomen als nu.

De bal ligt nu bijna in het doel, dat mogen we niet meer mis laten gaan. Ik weet dat we eerst zullen moeten winnen, maar dat gebeurt.” De premier glimlacht even, en zegt dan: „Het wordt een grote surprise.”

In opiniepeilingen liggen de oppositiepartijen voor op u. Wat gebeurt er als zij winnen?

„Ik geef u een voorbeeld. We hebben als Antillen jarenlang met de eilanden en Nederland onderhandeld over de staatkundige vernieuwing. De nieuwe Rijkswetten liggen nu eindelijk bij de Tweede Kamer.

Opeens doet het nieuwe bestuur van Bonaire moeilijk. Ze schrijven een referendum uit en willen tot die tijd niet verder meewerken aan het proces. Daarop draait Nederland de geldkraan dicht.

Begrijpelijk, maar heel erg voor de eilandbewoners. Bonaire is tot stilstand gekomen. Dat scenario dreigt ook voor Curaçao mocht de oppositie winnen en gaan morrelen aan het akkoord. Dan vraag ik me af: gaat het die politici om hun bevolking of om hen zelf? Het enige dat zij willen is op mijn stoel zitten.”

Het staatkundig proces is nogal abstract. Wat merkt de Curaçaoënaar ervan als de Nederlandse Antillen als land verdwijnt?

„Eindelijk een eigen minpres. Eigen ministers. Alle belastinginkomsten voor het eiland. Niet meer steeds een Antilliaanse minister die boven de gedeputeerde van Curaçao staat. Je hebt autonomie, dat is het allerbelangrijkste.”

Wordt u de eerste minister-president van Pais Korsou?

„Als de bevolking het wil, ja. Ik ben beschikbaar.”

U wordt hard aangepakt door uw politieke tegenstanders. Waarom wilt u zo graag verder?

„In mijn omgeving zeggen mensen dat ik moet stoppen omdat ik onbeschoft word behandeld. ’Wat doe je daar nog?’ hoor ik vaak. Het wordt soms te persoonlijk. (De Jongh is onder andere aangevallen op haar Libanese afkomst, bz). Maar ik wijk niet.”

Ook als Curaçao straks een autonoom land is, blijft de bevolking verdeeld. Hoe brengt u die groepen straks als premier bijeen?

„Daar ga ik keihard aan werken. Maar het is een verdeeldheid die de oppositie moedwillig heeft gecreëerd. Ze weten dat er geen alternatief is voor afspraken die we hebben gemaakt, dus zetten ze de bevolking tegen ons op. Ze zijn deserperá, wanhopig.”