Natuur deze week

Zwartkoppen vertrekken aan het eind van de zomer voor het overgrote deel naar het Middellandse-Zeegebied. Er overwintert toch altijd een aantal in ons land, meestal in steden en dorpen. Ze komen af op voor de mezen opgehangen vetbollen. Ze eten ook bessen van Gelderse roos, wat maar weinig vogels doen.

De kraalrode, glazig doorschijnende bessen van de Gelderse roos zijn het favoriete voedsel van de pestvogel, een kleurige noorderling, die in de afgelopen jaren invasiegewijs ons land binnenkwam. In het Gooi zijn alweer pestvogels waargenomen. Let daarom extra goed op bosjes waar Gelderse rozen zijn geplant. In parken en plantsoenen bijvoorbeeld.

Op rozen komen veel door galwespen veroorzaakte gallen voor. Het bekendst is de bedeguar of mosgal, in de zomer en de herfst een bal van smal franjeachtig blad in groene, gele en blozend rode tinten. De franje is nu van de rozengallen gevallen en op de rozentakken zijn alleen houtige knollen overgebleven. In de vele kamers in die knobbels zitten maden, die niet van de rozengalwesp hoeven te zijn, maar ook van parasiterende wespen kunnen wezen. Die hebben eitjes gelegd in de galkamers, waarna de larven de rechtmatige bewoners hebben opgegeten.

Grote elzen, als straatbomen aangeplant, bloeien nu met lange, in de wind slingerende katjes. Het zijn doorgaans kruisingen tussen de inheemse witte els en andere elzensoorten. Officieel heten die bastaarden Alnus X spaethi.

Het judasoor is een roodbruine trilzwam, die het hele jaar door te vinden is, vooral op oude vlieren. Bij vochtig weer voelt deze oorvormige zwam inderdaad aan als kraakbeen. Verwant aan het judasoor is de stijfselzwam, een kleurloze trilzwam op vermolmd hout, die inderdaad een grote gelijkenis vertoont met klodders stijfsel.